By\u0142am dzi\u015b na 54. Mi\u0119dzynarodowych Targach Ksi\u0105\u017cki. Zawsze jest to dla mnie wydarzenie i to nawet nie dlatego, \u017ce od kilku lat, ju\u017c jako pe\u0142noprawny pisarz spotykam si\u0119 na stoisku z czytelnikami. Targi to moment by poobserwowa\u0107 najdziwniejsze ludzkie zachowania i zapozna\u0107 si\u0119 z czytelniczymi gustami.
\nJu\u017c kiedy\u015b opisywa\u0142am \u0142owc\u00f3w gratis\u00f3w i s\u0142odyczy. Dzi\u015b te\u017c byli. Gdy siedzia\u0142am na stoisku mojego wydawcy – Wydawnictwa Nowy \u015awiat podszed\u0142 do mnie m\u0142ody cz\u0142owiek i u\u015bmiechn\u0105wszy si\u0119 wzi\u0105\u0142 cukierka ze stoj\u0105cego pod moim nosem talerzyka. Odwzajemni\u0142am u\u015bmiech. W ko\u0144cu cukierki s\u0105 do jedzenia. Mia\u0142 prawo wzi\u0105\u0107. Cho\u0107 mnie g\u0142upio by\u0142oby tak wzi\u0105\u0107 bez jakiegokolwiek s\u0142owa. Ale c\u00f3\u017c\u2026 ludzie s\u0105 r\u00f3\u017cni. Inna pani podesz\u0142a i spyta\u0142a:
\n\u2013 Pierrot\u00f3w pani nie ma?
\nW pierwszej chwili nie za\u0142apa\u0142am, \u017ce chodzi jej o cukierek z mieszanki wedlowskiej. My\u015blami b\u0142\u0105dzi\u0142am w\u015br\u00f3d kolorowych pajacyk\u00f3w. Potem dopiero od Pierrota i Colombiny przesz\u0142am do s\u0142odyczy i poj\u0119\u0142am pytanie. O rzeczy za darmo pyta\u0142y te\u017c dzieci. Tak bez \u017cadnego za\u017cenowania czy zawstydzenia. Otwartym tekstem:
\n– Jest co\u015b za darmo?
\nJednemu odpowiedzia\u0142am, \u017ce u\u015bmiech, ale chyba nie wystarczy\u0142o, bo poszed\u0142 wyra\u017anie smutny. Dlatego nast\u0119pnym postanowi\u0142am za darmo poczyta\u0107. By\u0142o to akurat na stoisku IBBY. IBBY to Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Ksi\u0105zki M\u0142odych. To IBBY przyznaje tak zwanego \u201ema\u0142ego Nobla\u201d i wpisuje ksi\u0105\u017cki na \u015awiatow\u0105 list\u0119 bestseller\u00f3w im. Hansa Chrystiana Andersena. To na tej li\u015bcie s\u0105 m.in. \u201eUcho od \u015bledzia\u201d Hanny O\u017cogowskiej, czy \u201eInna\u201d Ireny Jurgielewiczowej.
\nIBBY na targach nic nie sprzedaje. IBBY prezentuje najlepsze polskie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re w minionym roku dosta\u0142y nagrody. W 2008 roku by\u0142o ich troch\u0119. Mnie najbardziej podoba\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka duetu Wojciech Wid\u0142ak \u2013 Pawe\u0142 Pawlak \u201eSekretne \u017bycie Krasnali w Wielkich Kapeluszach\u201d. Edytorsko i graficznie po prostu cudna, a literacko niezwykle ciekawa. Dlatego, gdy przysz\u0142a gromadka dzieci pokaza\u0142am im ksi\u0105\u017ck\u0119. Bo targi to naprawd\u0119 \u015bwietna okazja, by podejrze\u0107 ludzkie gusty literackie. Jakie gusty maj\u0105 dzieci? Krasnale im si\u0119 podoba\u0142y, ale\u2026 oczy ucieka\u0142y w kierunku zupe\u0142nie innej ksi\u0105\u017cki. Nie by\u0142a kolorowa. Dzieci poprosi\u0142y, bym przeczyta\u0142a tytu\u0142. Zupe\u0142nie jakby same nie wierzy\u0142y w\u0142asnym oczom. Tytu\u0142 brzmia\u0142: \u201eJak przeklina\u0107? Poradnik dla dzieci\u201d ksi\u0105\u017cka by\u0142a nominowana do nagrody, ale w przypadku IBBY, tak jak w przypadku Oskar\u00f3w, nominacje te\u017c co\u015b znacz\u0105. Zw\u0142aszcza, \u017ce nagr\u00f3d IBBY jest mniej ni\u017c Oskar\u00f3w. \u201eJak przeklina\u0107? Poradnik dla dzieci\u201d wyda\u0142 Znak, a napisa\u0142 Micha\u0142 Rusinek.
\n\u2013 Pani przeczyta! \u2013 Zacz\u0119\u0142y wo\u0142a\u0107 dzieci.
\nNo to zacz\u0119\u0142am czyta\u0107. Przeczyta\u0142am dwa wierszyki, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142y si\u0119 cudnymi, wymy\u015blnymi przekle\u0144stwami, przy kt\u00f3rych znana z \u201eMisia\u201d Stanis\u0142awa Barei \u201emotyla noga\u201d wydaje si\u0119 czym\u015b banalnym. A tu nagle jeden ch\u0142opiec pyta:
\n\u2013 A dlaczego tu nie ma przekle\u0144stwa na \u201eku\u201d?
\n\u2013 A jakie masz na my\u015bli? \u2013 Spyta\u0142am chytrze.
\n\u2013 Na przyk\u0142ad\u2026 \u2013 tu ch\u0142opczyk zawaha\u0142 si\u0119, a po chwili doda\u0142: \u2013 kurde!
\n\u2013 Bo to oklepane i znane \u2013 powiedzia\u0142am. \u2013 Po co pisa\u0107 rzeczy, kt\u00f3re ju\u017c znasz. W tej ksi\u0105\u017cce poznasz nowe.
\n\u2013 Tak! \u2013 Zawo\u0142a\u0142 drugi ch\u0142opczyk. \u2013 Mam j\u0105 w domu! Na ko\u0144cu jest s\u0142owniczek.
\nUs\u0142yszawszy to dzieci zacz\u0119\u0142y si\u0119 domaga\u0107 nowych przekle\u0144stw. Przeczyta\u0142am jeszcze jeden wierszyk i\u2026 nauczycielka zabra\u0142a grup\u0119.
\nDzieci lubi\u0105 przekle\u0144stwa, a doro\u015bli? Wol\u0105 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie. To powiedzia\u0142 mi pan, kt\u00f3ry siad\u0142 naprzeciwko mnie przy stoisku Nowy \u015bwiat i wy\u0142uszczy\u0142, \u017ce on tu przyszed\u0142 znale\u017a\u0107 ksi\u0105zki na nagrody dla dziewczynek z chrze\u015bcija\u0144skiej szko\u0142y. Czy moje ksi\u0105zki s\u0105 chrze\u015bcija\u0144skie? Zas\u0119pi\u0142am si\u0119, bo\u2026 nie wiem. Nie analizowa\u0142am pod tym k\u0105tem. Pewnie dlatego, \u017ce jako wyznawca teorii, \u017ce dowodem na istnienie Boga jest istnienie cz\u0142owieka, nie analizuj\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa w tym, o czym pisz\u0119. Poinformowa\u0142am jednak pana, \u017ce jeden z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w \u201eKlasy pani Czajki\u201d jest ewangelikiem i s\u0105 tam dyskusje na ten temat. To pana zainteresowa\u0142o i zdecydowa\u0142 si\u0119 kupi\u0107 na nagrody dla dziewcz\u0105t ze swojej chrze\u015bcija\u0144skiej szko\u0142y a\u017c dwa egzemplarze \u201eKlasy pani Czajki\u201d. Odetchn\u0119\u0142am z ulg\u0105, \u017ce nie zechcia\u0142 \u201eTropicieli\u201d. Dlaczego? Oto przypomnia\u0142o mi si\u0119, \u017ce o s\u0142owo \u201eku\u017awa\u201d zrobi\u0142 mi kiedy\u015b awantur\u0119 jeden tata. W mailu uprzejmie doni\u00f3s\u0142, \u017ce jest to dno i napisze w mojej sprawie do Ministra Kultury. Radzi\u0142am mu z\u0142o\u017cy\u0107 doniesienie do Rady J\u0119zyka Polskiego. Jednak pan odpisa\u0142, \u017ce to on b\u0119dzie decydowa\u0142, komu na mnie doniesie. S\u0142owem \u201eKu\u017awa\u201d, (kt\u00f3re nota bene jest nazwiskiem jednego z moich ulubionych koleg\u00f3w z harcerstwa!) by\u0142 zgorszony w najwy\u017cszym stopniu.
\nI tak, jak ju\u017c przy gu\u015bcie jestem to wyznam, \u017ce\u2026 kupi\u0142am sobie same ksi\u0105\u017cki dla dzieci. Dla doros\u0142ych jedynie wiersze Danuty Niemczyk. Ja tam lubi\u0119 dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. A jak przeczyta\u0142am Paw\u0142a Ber\u0119sewicza \u201eCzy pisarzom burczy w brzuchu?\u201d To zakocha\u0142am si\u0119 na amen. W ksi\u0105\u017cce rzecz jasna. I nawet nie dlatego, \u017ce poza pytaniem tytu\u0142owym mnie te\u017c te wszystkie pytania ju\u017c zadano i to sto razy. Bardziej dlatego, \u017ce przeczyta\u0142am ostatni wierszyk:<\/p>\n
Kiedy by\u0142em w waszym wieku,
\nA naprawd\u0119 kiedy\u015b by\u0142em,
\nTo czyta\u0142em o cz\u0142owieku,
\nKt\u00f3ry mia\u0142 ogromn\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n
Si\u0142\u0119 t\u0119 nie w mi\u0119\u015bniach chowa\u0142,
\nLecz w m\u00f3zgowych zwojach kr\u0119tych.
\nKiedy w ruch sz\u0142a jego g\u0142owa,
\nDr\u017ca\u0142y \u0142otry, zbiry, m\u0119ty.<\/p>\n
Ten bohater, kiedy chcia\u0142, to
\nUmia\u0142 wygra\u0107 w ka\u017cdej gierce,
\nMia\u0142 najbrzydsze w \u015bwiecie auto
\nI najlepsze w \u015bwiecie serce.<\/p>\n
W pierwszej chwili wszyscy kpili,
\nKiedy z auta on wychodzi\u0142.
\nC\u00f3\u017c, nie byli raczej mili,
\n\u2013 Pan \u2013 m\u00f3wili \u2013 Samochodzik!<\/p>\n
W\u00f3z \u00f3w jednak mia\u0142 sw\u00f3j czar i
\nKry\u0142a si\u0119 w nim moc straszliwa,
\nBo mia\u0142 silnik od ferrari,
\nA do tego umia\u0142 p\u0142ywa\u0107.<\/p>\n
W ka\u017cdym razie ciemne typy
\nSzans nie mia\u0142y \u017cadnych p\u00f3ki
\nNasz bohater nie mia\u0142 grypy
\nI gdy ja trzyma\u0142em kciuki.<\/p>\n
Mam ju\u017c prac\u0119? Nic nie szkodzi.
\nB\u0119d\u0119 z wami ca\u0142kiem szczery:
\nChcia\u0142bym jak pan Samochodzik
\nChwyta\u0107 czarne charaktery.<\/p><\/div>\n
W czytaniu ksi\u0105\u017cek dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy nie jestem odosobniona. W kolejce po autograf Bohdana Butenki \u201eZ panem Malu\u015bkiewiczem i Wielorybem\u201d Juliana Tuwima pod pach\u0105\u201d spotka\u0142am si\u0119 z \u2026 kole\u017canka, z kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b pracowa\u0142y\u015bmy w Cogito. (A eks m\u0105\u017c us\u0142yszawszy, \u017ce to kupi\u0142am dopytywa\u0142 si\u0119, czy na pewno z Butenk\u0105, bo innego nie warto!). Obie kupowa\u0142y\u015bmy dla siebie.
\nAle i do mnie przyszli doro\u015bli. Jedna pani powiedzia\u0142a otwarcie, \u017ce zakocha\u0142a si\u0119 w \u201eTropicielach\u201d i w \u201eDzikiej\u201d, bo uwielbia krymina\u0142y, a te s\u0105\u2026 \u201ezarypiste\u201d. Podoba\u0142y jej si\u0119 bardziej od \u201eKlasy pani Czajki\u201d i podzi\u0119kowa\u0142a mi za nie, bo tymi ksi\u0105\u017ckami uda\u0142o jej si\u0119 zach\u0119ci\u0107 do czytania nastoletnich wrog\u00f3w ksi\u0105\u017cek. Bardziej od tej drugiej informacji, \u017ce „nie-czytaj\u0105cy” si\u0119gn\u0105 po ksi\u0105\u017ck\u0119, ucieszy\u0142a mnie ta pierwsza. Doros\u0142a lubi to, co dla m\u0142odzie\u017cy. Zupe\u0142nie jak ja. Jak\u017ce to inne od podej\u015bcia pewnej dawnej znajomej, kt\u00f3ra bardzo chcia\u0142a dosta\u0107 \u201eKlas\u0119 pani Czajki\u201d z autografem, a potem powiedzia\u0142a, \u017ce przeprasza, ale nie przeczyta, bo jest doros\u0142a. Ja te\u017c jestem. A jednak kupi\u0142am \u201eZ\u0142odziejk\u0119 ksi\u0105\u017cek\u201d autorstwa Markusa Zusaka. I teraz si\u0119 w\u015bciekam, \u017ce nie mog\u0119 si\u0105\u015b\u0107 do czytania. Niestety. Za dwie godziny rozpoczyna si\u0119 w Zielonce impreza szkoleniowa TVP Warszawa. Drzemi\u0105cy we mnie pisarz i czytelnik musi i\u015b\u0107 spa\u0107. Czas budzi\u0107 dziennikarza.
\nPS. A jutro\u2026 o 14.00 Zapraszam na \u015awi\u0119to saskiej K\u0119py. Czekam na wszystkich w K\u0119pa Cafe – ul. Finlandzka 12a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
By\u0142am dzi\u015b na 54. Mi\u0119dzynarodowych Targach Ksi\u0105\u017cki. Zawsze jest to dla mnie wydarzenie i to nawet nie dlatego, \u017ce od kilku lat, ju\u017c jako pe\u0142noprawny pisarz spotykam si\u0119 na stoisku z czytelnikami. Targi to moment by poobserwowa\u0107 najdziwniejsze ludzkie zachowania i zapozna\u0107 si\u0119 z czytelniczymi…<\/p>\n