{"id":4478,"date":"2014-03-02T14:09:20","date_gmt":"2014-03-02T13:09:20","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=4478"},"modified":"2014-03-02T14:09:20","modified_gmt":"2014-03-02T13:09:20","slug":"przypadek-nie-sadze","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=4478","title":{"rendered":"Przypadek? Nie s\u0105dz\u0119!"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 13px\">\u00a0<a href=\"https:\/\/fbcdn-sphotos-e-a.akamaihd.net\/hphotos-ak-ash3\/t1\/r270\/1911689_10201662041214115_1206552336_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/fbcdn-sphotos-e-a.akamaihd.net\/hphotos-ak-ash3\/t1\/r270\/1911689_10201662041214115_1206552336_n.jpg\" alt=\"\" width=\"461\" height=\"346\" \/><\/a><\/span><span style=\"font-size: 13px\">To okre\u015blenie, tak cz\u0119sto obecne w internecie, zar\u00f3wno w komentarzach jak i tzw. \u201edemotach\u201d sprawi\u0142o, \u017ce zacz\u0119\u0142am powa\u017cnie zastanawia\u0107 si\u0119 na tym, ile w \u017cyciu jest tego przypadku, a ile si\u0142y sprawczej, kt\u00f3ra sk\u0105d\u015b naszym \u017cyciem kieruje. Czy to przypadek, \u017ce zacz\u0119\u0142am g\u0142\u0119biej grzeba\u0107 w genealogii w\u0142a\u015bnie teraz? Nerwy zszargane sytuacj\u0105 na Ukrainie staram si\u0119 koi\u0107, jak mog\u0119. Oczywi\u015bcie pisaniem. W grudniu dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce dosta\u0142am stypendium z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na napisanie ksi\u0105\u017cki. Nie powie\u015bci m\u0142odzie\u017cowej, ale czego\u015b zupe\u0142nie innego. Nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce stypendium zostanie mi przyznane, ale jednak. Na razie jeszcze nie napisz\u0119, czego ksi\u0105\u017cka dotyczy, ale napomkn\u0119, \u017ce w pracach nad ni\u0105 paradoksalnie pomocnym okaza\u0142 si\u0119 m\u00f3j projekt genealogiczny <\/span><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/\" target=\"_blank\">http:\/\/piekarscy.com.pl<\/a><span style=\"font-size: 13px\">). By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce zawsze twierdzi\u0142am, \u017ce tematy le\u017c\u0105 na ulicy, a najwi\u0119cej podpowiedzi \u015ble \u017cycie. A sk\u0105d czerpa\u0107 wiedz\u0119 o nim, jak nie od najbli\u017cszych? Papiery czasem sporo m\u00f3wi\u0105 o cz\u0142owieku. I tak koj\u0105c nerwy, pisz\u0119, a tak\u017ce przepisuj\u0119. Najpierw tzw. \u201ePlotki rodzinne\u201d ciotki Steni, czyli Stefanii z Ruszczykowskich Krosnowskiej, kt\u00f3ra by\u0142a moj\u0105 krewn\u0105, bo po pierwsze jej ojciec Stanis\u0142aw Ruszczykowski by\u0142 rodzonym bratem mojej prababci Zofii z Ruszczykowskich Piekarskiej, a po drugie jej matka Maria z Gorczyckich Skrzynecka siostr\u0105 Stanis\u0142awy z Gorczyckich Ruszczykowskiej, czyli mojej praprababci (matki wspominanych wy\u017cej Zofii i Stanis\u0142awa Ruszczykowskich).\u00a0 Potem wsi\u0105k\u0142am w \u201ePami\u0119tnik\u201d Jadwigi z Gorczyckich Tyblewskiej \u2013 trzeciej siostry Gorczyckiej. Lektura obu rzeczy, zar\u00f3wno \u201ePlotek rodzinnych\u201d, jak i \u201ePami\u0119tnika\u201d spowodowa\u0142a u mnie mas\u0119 refleksji na temat \u017cycia w og\u00f3le, \u015bwiata, przemijania, przypadku, \u015bmieci, i\u2026 Ukrainy.<\/span><\/p>\n<figure style=\"width: 368px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/fbcdn-sphotos-a-a.akamaihd.net\/hphotos-ak-prn1\/t31\/1596872_10201456713601053_134264797_o.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"  \" src=\"https:\/\/fbcdn-sphotos-a-a.akamaihd.net\/hphotos-ak-prn1\/t31\/1596872_10201456713601053_134264797_o.jpg\" alt=\"\" width=\"368\" height=\"272\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Aleksy Dawidowski pierwszy z prawej.<br \/>W \u015brodku ciocia Stefania z Ruszczykowskich Krosnowska<\/figcaption><\/figure>\n<p>Po pierwsze znalaz\u0142am potwierdzenie mojej teorii, \u017ce jak zaczniemy grzeba\u0107 w korzeniach rodzinnych, zawsze wygrzebiemy co\u015b niezbyt fajnego. Ja te\u017c wygrzeba\u0142am. I to co\u015b mocno FUJ!<\/p>\n<p>Ciocia Stenia, autorka \u201ePlotek rodzinnych\u201d, by\u0142a jedn\u0105 z wa\u017cniejszych os\u00f3b w moim \u017cyciu. Nie lubi\u0142a dzieci. Zaprzyja\u017ani\u0142am si\u0119 z ni\u0105 dopiero, gdy sko\u0144czy\u0142am 12 lat, bo wtedy mo\u017cna by\u0142o ze mn\u0105 rozmawia\u0107, jak z doros\u0142\u0105. Przychodzi\u0142am wi\u0119c do niej na kaw\u0119 lub herbatk\u0119 i ciasteczka. Opowiada\u0142a mi, jak bywa\u0142o dawniej. O swoim tacie, kt\u00f3ry zagin\u0105\u0142 w czasie wojny polsko-bolszewickiej, o mamie, kt\u00f3r\u0105 ubecki samoch\u00f3d rozjecha\u0142 na ulicy, gdy ciocia, jako \u017co\u0142nierz Armii Krajowej siedzia\u0142a w wi\u0119zieniu. Ciocia przyja\u017ani\u0142a si\u0119 a Alkiem i Zo\u015bk\u0105. Mam jej zdj\u0119cie z Alkiem Dawidowskim. Jako \u0142\u0105czniczka i sanitariuszka o pseudonimie \u201eBogda\u201d bra\u0142a udzia\u0142 w powstaniu Warszawskim. By\u0142a w Grupie \u201eP\u00f3\u0142noc\u201d &#8211; zgrupowanie \u201eR\u00f3g\u201d &#8211; batalion \u201eBo\u0144cza\u201d &#8211; 102. kompania, nast\u0119pnie \u201eBakcyl\u201d (Sanitariat Okr\u0119gu Warszawskiego Armii Krajowej) &#8211; Grupa \u201eP\u00f3\u0142noc\u201d &#8211; Centralny Szpital Chirurgiczny nr 1 ul. D\u0142uga 7, czyli Pa\u0142ac Raczy\u0144skich. Gdy zmar\u0142a, jej pogrzeb odby\u0142 si\u0119 z najwy\u017cszymi honorami wojskowymi \u2013 salwami w\u0142\u0105cznie! Ciotka w rozmowach ze mn\u0105 czasem wspomina\u0142a, \u017ce jej dziadek by\u0142 dziennikarzem i literatem. Po wojnie jego ksi\u0105zki nie by\u0142y wznawiane. Nie interesowa\u0142am si\u0119, czemu. Nie by\u0142o mi to do niczego potrzebne. Teraz, grzebi\u0105c w rodzinnej \u201eginekologii\u201d, jak to wzorem Ojca czasem \u017cartobliwie nazywam, odkry\u0142am prawd\u0119. Troch\u0119 dla mnie niemi\u0142\u0105. Ot\u00f3\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ciotki dziadek Antoni Skrzynecki by\u0142 potwornym antysemit\u0105. Dla mnie szok, bo przecie\u017c nie b\u0119d\u0105c \u017byd\u00f3wk\u0105 jestem tzw. samozwa\u0144czym \u201e\u017bydem honoris causa\u201d. Zawodowo i z pasji zajmuj\u0119 si\u0119 rocznicami Powstania w Getcie, \u015bledz\u0119 co w Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich, dbam o warszawskie judaica i relacjonuj\u0119 dni otwarte w Synagodze No\u017cyk\u00f3w. A tu takie co\u015b! Jak to, \u017ce dziadek ciotki by\u0142 antysemit\u0105 odkry\u0142am? Najpierw \u015blad znalaz\u0142am w napisanych przez ciotk\u0119 \u201ePlotkach\u201d. Przepisuj\u0105c ciotkowy notes stara\u0142am si\u0119 od razu robi\u0107 profesjonalne przypisy. W opisie swego dziadka ciotka napisa\u0142a m.in.:<\/p>\n<figure style=\"width: 330px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/antoni-skrzynecki-z-corka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" \" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/antoni-skrzynecki-z-corka.jpg\" alt=\"\" width=\"330\" height=\"491\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Antoni Skrzynecki z c\u00f3rk\u0105 Zofi\u0105 ze Skrzyneckich Ruszczykowsk\u0105<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>\u201ePracowa\u0142 kilkana\u015bcie lat w \u201eKurierze Warszawskim\u201d, wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142 \u201eRol\u0119\u201d Jana Jele\u0144skiego (pismo antysemickie), by\u0142 redaktorem \u201eKuriera Zag\u0142\u0119bia\u201d.<br \/>\n<\/em><em>Napisa\u0142 kilka powie\u015bci:<br \/>\n<\/em><em>\u201eWierz\u0119 w Boga\u201d \u2013 prototypem bohatera \u2013 ateisty \u2013 by\u0142 Aleksander \u015awi\u0119tochowski, kt\u00f3ry zreszt\u0105 wiele lat p\u00f3\u017aniej odzyska\u0142 wiar\u0119, co Antoni Skrzynecki w powie\u015bci przewidzia\u0142.<br \/>\n<\/em><em>Ci\u0105g dalszy \u201eSpiritus flat\u201d nie ukaza\u0142 si\u0119 w wydaniu ksi\u0105\u017ckowym.<br \/>\n<\/em><em>\u201eSkarby jasnog\u00f3rskie\u201d powie\u015b\u0107 historyczna z czas\u00f3w wojny francusko-pruskiej.<br \/>\n<\/em><em>\u201ePod czerwon\u0105 mask\u0105\u201d (tytu\u0142 odautorski \u201eCzerwone jarmu\u0142ki\u201d zmieniony przez wydawc\u0119) \u2013 odnosi si\u0119 do wypadk\u00f3w 1905 r.<br \/>\n<\/em><em>\u201eMuchy\u201d \u2013 o finansjerze \u017cydowskiej \u2013 stanowi jakby dalszy ci\u0105g powie\u015bci Jeske-Choi\u0144skiego \u201ePaj\u0105ki\u201d.<br \/>\n<\/em><em>Antoni Skrzynecki by\u0142 dalekowidzem \u2013 po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce o\u015blep\u0142 \u2013 przez kilkadziesi\u0105t lat rozwija\u0142 dalej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dziennikarsk\u0105 i literack\u0105 dyktuj\u0105c \u017conie \u2013 Marii z Gorczyckich. Do ko\u0144ca \u017cycia zachowa\u0142 jasno\u015b\u0107 umys\u0142u.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Przeczytawszy tytu\u0142 pisma \u201eRola\u201d troch\u0119 poczu\u0142am mrowienie na plecach, czy to nie jest to co my\u015bl\u0119? Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przeczucie mnie nie myli\u0142o. By\u0142 to tygodnik konserwatywno-klerykalny z mas\u0105 antysemickich tekst\u00f3w. Wymienione przez ciotk\u0119 tytu\u0142y pachnia\u0142y mi mocno podejrzanie. Zacz\u0119\u0142am grzeba\u0107 dalej w Skrzyneckim, kt\u00f3ry mimo sporego literackiego dorobku nawet nie ma has\u0142a w Wikipedii. (Jak kto\u015b chce i umie zrobi\u0107 &#8211; niech zrobi. W ko\u0144cu taka jest historia, jaka jest.) Natrafiwszy na ksi\u0105\u017ck\u0119 pt. \u201eSzukaj \u017byda&#8221;, kt\u00f3rej tytu\u0142 po prostu mnie przerazi\u0142 znalaz\u0142am tez informacj\u0119, \u017ce pani dr Ma\u0142gorzata Domagalska z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego pisa\u0142a prac\u0119 o antysemityzmie w polskiej literaturze w\u0142a\u015bnie na podstawie ksi\u0105\u017cek Antoniego Skrzyneckiego. Nawi\u0105za\u0142am korespondencj\u0119. Pani doktor nie mia\u0142a dla mnie dobrych wiadomo\u015bci. Wprawdzie przyzna\u0142a, \u017ce Antoni Skrzynecki mia\u0142 dobre pi\u00f3ro, ale wszystkie jego powie\u015bci by\u0142y zaanga\u017cowane, s\u0142u\u017cy\u0142y konkretnej ideologii i by\u0142y z \u017bydem na pierwszym planie lub przynajmniej w tle, a co za tym idzie jednoznaczn\u0105 wymow\u0105. (Wybory do Dumy &#8211; To \u201ePan Szyja Obrywes\u201d, Rewolucja &#8211; to \u201ePod czerwon\u0105 mask\u0105\u201d i do tego powie\u015b\u0107 \u201eOd\u017cydzona Ojczyzna\u201d! O losie!) Ta korespondencja na temat powinowatego u\u015bwiadomi\u0142a mi dlaczego ciotka, \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, gor\u0105ca \u017carliwa patriotka, kt\u00f3ra pr\u0119\u017cy\u0142a si\u0119 na baczno\u015b\u0107, gdy w radio grali hymn pa\u0144stwowy, nie mia\u0142a w domu ani jednej ksi\u0105\u017cki dziadka. Nigdy te\u017c nie wspomina\u0142a o jego pogl\u0105dach, a nie jest mo\u017cliwe, by ich nie zna\u0142a. Ale c\u00f3\u017c\u2026 Antoni Skrzynecki zmar\u0142 w 1923 roku. Wtedy jeszcze nawet Hitler nie doszed\u0142 do w\u0142adzy. A holocaust, kt\u00f3rego \u015bwiadkiem by\u0142a ciotka, na pewno zmieni\u0142 jej optyk\u0119. Je\u015bli kiedykolwiek rzecz jasna pogl\u0105dy dziadka podziela\u0142a. I tylko jedno zdanie z list\u00f3w pani doktor mnie ubawi\u0142o, ot\u00f3\u017c Antoni Skrzynecki, jak wynika z jej bada\u0144 \u201eStrasznie nie cierpia\u0142 feministek. W jego wydaniu to prawdziwe monstra.\u201d Co by powiedzia\u0142 o swojej wnuczce? Ciotka feministk\u0105 wprawdzie nie by\u0142a, ale jak na osob\u0119 urodzon\u0105 w 1911 roku by\u0142a bardzo post\u0119powa. Gdyby jej dziadek nie zmar\u0142 w 1923 roku m\u00f3g\u0142by na widok niekt\u00f3rych jej wyczyn\u00f3w pa\u015b\u0107 trupem. Przyznam jednak, \u017ce ch\u0119tnie do tych ksi\u0105\u017cek Skrzyneckiego zajrz\u0119. Jak te\u017c kiedy\u015b pisano takie zaanga\u017cowane, s\u0142u\u017calcze powie\u015bci?<\/p>\n<p>Utwierdzenie si\u0119 w przekonaniu, \u017ce grzebanie w przesz\u0142o\u015bci przodk\u00f3w zawsze odkryje jakie\u015b demony, to nie jedna refleksja z przepisywania rodzinnych ramot. Druga to taka, \u017ce Norwid mia\u0142 racje pisz\u0105c:<\/p>\n<p><em>\u201eCoraz to z Ciebie, jako z drzazgi smolnej<br \/>\n<\/em><em>Woko\u0142o lec\u0105 szmaty zapalone<br \/>\n<\/em><em>Gorej\u0105c nie wiesz czy stawasz si\u0119 wolny<br \/>\n<\/em><em>Czy to co Twoje b\u0119dzie zatracone<br \/>\n<\/em><em>Czy popi\u00f3\u0142 tylko zostanie i zam\u0119t<br \/>\n<\/em><em>Co idzie w przepa\u015b\u0107 z burz\u0105.<br \/>\n<\/em><em>Czy zostanie<br \/>\n<\/em><em>Na dnie popio\u0142u gwia\u017adzisty dyjament<br \/>\n<\/em><em>Wiekuistego zwyci\u0119stwa zaranie?\u201d<\/em><\/p>\n<p>Przemijamy, czas p\u0142ynie tak nieub\u0142aganie. Grzebanie w przesz\u0142o\u015bci, w przodkach, uczy niebywa\u0142ej wprost pokory. Sprawia, \u017ce coraz trudniej wydawa\u0107 jednoznaczne os\u0105dy. Coraz trudniej by\u0107 w nich kategorycznym. Jednocze\u015bnie z coraz wi\u0119kszym rozbawieniem patrz\u0119 na \u015bwiat celebrycki, kt\u00f3rego wielu przedstawicielom wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 p\u0119pkami \u015bwiata. Naprawd\u0119? A co po was zostanie? W \u201ePami\u0119tniku\u201d\u00a0Jadwigi z Gorczyckich Tyblewskiej przeczyta\u0142am wiele niesamowitych rzeczy. Zacytuj\u0119 jeden tylko fragment.<\/p>\n<figure style=\"width: 329px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/jadwiga-z-gorczyckich-tyblewska.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" \" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/jadwiga-z-gorczyckich-tyblewska.jpg\" alt=\"\" width=\"329\" height=\"562\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Jadwiga z Gorczyckich Tyblewska<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Je\u015bli kiedy kt\u00f3re z dzieci odwiedzi\u0142oby gr\u00f3b ojca swego, to wiedzcie, \u017ce le\u017cy w Sumach w Charkowskiej guberni na miejskim cmentarzu na ko\u0144cu ulicy Petropaw\u0142owskiej, oko\u0142o korpusu kadet\u00f3w. Wszed\u0142szy na cmentarz idzie si\u0119 prosto g\u0142\u00f3wn\u0105 alej\u0105 oko\u0142o 400 krok\u00f3w. Nast\u0119pnie na lewo, tam le\u017cy obecnie kilku Polak\u00f3w. Gr\u00f3b wewn\u0105trz kaza\u0142 Franu\u015b wymurowa\u0107 bardzo g\u0142\u0119boko. Na wierzchu ogrodzona mogi\u0142a drewnianymi sztachetami. Stoi tu du\u017cy krzy\u017c d\u0119bowy z napisem na tarczy d\u0119bowej. Wszystko to pomalowane na kolor popielaty jasny. Na tablicy krzy\u017ca napisa\u0142am: \u201eIgnacy Tyblewski b. radca prawny Rz\u0119du Gub. Zam\u0119t dziejowy powrotu mu wzbroni\u0142 do Kraju swego, kt\u00f3rego krwi\u0105 broni\u0142. S\u0142u\u017cy\u0142 zawsze wiernie Bogu i Ojczy\u017anie i za ni\u0105 st\u0119skniony umar\u0142 na obczy\u017anie. Ur. 1.VIII.1845 r. um. 21 listopada 1918 r. w Roho\u017anej. <\/em><\/p>\n<p><em>Jak tylko mog\u0142am odwiedza\u0142am gr\u00f3b jego na cmentarzu, zawsze my\u015bl\u0105c, \u017ce zn\u00f3w go zobacz\u0119, a tylko ta my\u015bl mnie przera\u017ca\u0142a, jak przyjdzie mi \u017cegna\u0107 ten gr\u00f3b przed wyjazdem z Rosji po raz ostatni, mo\u017ce ju\u017c na zawsze. Wyj\u0119\u0142am raz notes i napisa\u0142am te kilka wierszy:<\/em><\/p>\n<p><em>\u201eMogi\u0142a m\u0119\u017ca taka mi droga<br \/>\n<\/em><em>Po\u015br\u00f3d obcych w otoczeniu wroga.<br \/>\n<\/em><em>I t\u0119 mogi\u0142\u0119 po\u017cegna\u0107 musz\u0119,<br \/>\n<\/em><em>Tak jak \u017cegna\u0142am za \u017cycia dusz\u0119.<br \/>\n<\/em><em>C\u00f3\u017c na to robi\u0107, taka ma dola<br \/>\n<\/em><em>I taka wida\u0107 Boska jest wola.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>I jednak sta\u0142o si\u0119 inaczej. Wyjecha\u0142am, nie posz\u0142am po\u017cegna\u0107 mego ukochanego m\u0119\u017ca nad jego mogi\u0142\u0105, cho\u0107 konie zadysponowa\u0142 mi Franu\u015b na cmentarz na trzeci\u0105 godzin\u0119 po po\u0142udniu, a o 12 godz. w po\u0142udnie by\u0142y ju\u017c tak alarmuj\u0105ce wie\u015bci, \u017ce bolszewicy nadci\u0105gaj\u0105, i\u017c wyjechali\u015bmy natychmiast na dworzec kolei, a na drugi dzie\u0144 21 listopada w rocznic\u0119 \u015bmierci mojego m\u0119\u017ca, o 4-ej godzinie po po\u0142udniu wyruszy\u0142 poci\u0105g z nami do Charkowa.<\/em><\/p>\n<p>Czy jego gr\u00f3b nadal istnieje? Czy szcz\u0105tki jeszcze le\u017c\u0105 w murowanej mogile w Sumach? Czy uda mi si\u0119 to kiedy\u015b sprawdzi\u0107?<\/p>\n<p>No i tak na koniec retorycznie i troch\u0119 \u017cartobliwie spytam. We wspomnieniach Jadwigi z Gorczyckich, co chwila czytam o kim\u015b z przodk\u00f3w, kto zosta\u0142 na zawsze za wschodni\u0105 granic\u0105. Czwarta z si\u00f3str Gorczyckich &#8211; Salomea Gorczycka, kt\u00f3rej zakonne imi\u0119 brzmia\u0142o Maria Salomea, zmar\u0142a na tyfus w Jaz\u0142owcu w szpitalu, w kt\u00f3rym opatrywa\u0142a rannych i piel\u0119gnowa\u0142a chorych. Wspomniany Ignacy Tyblewski zmar\u0142 w Roho\u017anej pochowany w Sumach. Adam Skrzynecki (jedyny syn Marii z Gorczyckich i wspomnianego wy\u017cej Antoniego Skrzyneckiego) w Januszpolu (dzisiejszy Iwanopil). To wszystko dzisiejsza Ukraina. Zaj\u0119\u0142am si\u0119 tym \u00a0\u201ePami\u0119tnikiem\u201d\u00a0akurat teraz, kiedy na terenie Ukrainy w\u0142a\u015bciwie wrze. Przypadek? Nie s\u0105dz\u0119. Jaka\u015b wy\u017csza si\u0142a musia\u0142a mn\u0105 pokierowa\u0107. Po co? W pami\u0119tniku sporo o Powstaniu Styczniowym, pierwszej wojnie \u015bwiatowej i wojnie polsko-bolszewickiej. Mo\u017ce zacz\u0119\u0142am to przepisywa\u0107, by silniej u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce wolno\u015bci nie jest dana raz na zawsze. \u017be co jaki\u015b czas, jaki\u015b nar\u00f3d musi o ni\u0105 walczy\u0107. Dodam tylko, \u017ce niestety.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px\">PS. I z tego wszystkiego zapomnia\u0142am p\u00f3j\u015b\u0107 na Gal\u0119 Blog Roku 2013. Przypomnia\u0142am sobie, kiedy od dw\u00f3ch godzin trwa\u0142a. Jestem, jednak dziwnie spokojna, \u017ce braku mojej obecno\u015bci nikt nie zauwa\u017cy\u0142. Przypadek? Nie s\u0105dz\u0119! \ud83d\ude09<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0To okre\u015blenie, tak cz\u0119sto obecne w internecie, zar\u00f3wno w komentarzach jak i tzw. \u201edemotach\u201d sprawi\u0142o, \u017ce zacz\u0119\u0142am powa\u017cnie zastanawia\u0107 si\u0119 na tym, ile w \u017cyciu jest tego przypadku, a ile si\u0142y sprawczej, kt\u00f3ra sk\u0105d\u015b naszym \u017cyciem kieruje. Czy to przypadek, \u017ce zacz\u0119\u0142am g\u0142\u0119biej grzeba\u0107 w&#8230;<\/p>\n<div class=\"easywp-readmore\"><a class=\"read-more-link\" href=\"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=4478\">Czytaj dalej&#8230;<span class=\"easywp-sr-only\">  Przypadek? Nie s\u0105dz\u0119!<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[3,5,6],"tags":[90,93,168,462,499,769,772,1083,1266,1267,1588],"class_list":["post-4478","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog","category-kultura","category-pisarstwo","tag-antoni-skrzynecki","tag-antysemityzm","tag-blog-roku","tag-ignacy-tyblewski","tag-jadwiga-z-gorczyckich-tyblewska","tag-maria-gorczycka","tag-maria-skrzynecka","tag-powstanie-warszawskie","tag-stefania-ruszczykowska","tag-stefania-z-ruszczykowskich-krosnowska","tag-zydzi","wpcat-3-id","wpcat-5-id","wpcat-6-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4478"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4478\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}