![\"\"](\"https:\/\/scontent-a-cdg.xx.fbcdn.net\/hphotos-prn2\/t1\/1623716_824452650914409_1959877020_n.jpg\")
<\/a>Chcia\u0142am kiedy\u015b zrobi\u0107 film dokumentalny o Benedyktowiczu \u2013 zatrza\u015bni\u0119to przede mn\u0105 kilkoro drzwi. A ja chcia\u0142am pokaza\u0107 te mazowieckie miejsca z nim zwi\u0105zane. Pojecha\u0142am nawet na dokumentacj\u0119. Pojecha\u0142am mi\u0119dzy innymi zobaczy\u0107, gdzie w Ostrowi Mazowieckiej sta\u0142a plebania, na kt\u00f3rej amputowano mu przedrami\u0119. Gdzie mog\u0142a by\u0107 jego fa\u0142szywa mogi\u0142a. Wyobra\u017ca\u0142am sobie te lasy pod Ostrowi\u0105, jak wygl\u0105da\u0142y wtedy? Marzy\u0142am te\u017c o napisaniu scenariusza filmu fabularnego o Benedyktowiczu. Paru osobom \u2013 re\u017cyserom podsuwa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119. Nikt nie by\u0142 zainteresowany. Ech\u2026 w Hollywood wiedzieliby, co zrobi\u0107 z takim \u017cyciorysem. Ja natomiast tylko straci\u0142am sw\u00f3j egzemplarz ksi\u0105\u017cki Alicji Oko\u0144skiej i musia\u0142am potem kupowa\u0107 sobie nowy na allegro. Nikt do tej pory si\u0119 tym tematem nie zainteresowa\u0142. A przecie\u017c to jest \u017cyciorys na pasjonuj\u0105cy film! Sam fakt, \u017ce cz\u0142owiek traci obie d\u0142onie i zostaje malarzem jest ju\u017c niezwyk\u0142y, ale Benedyktowicz to nie tylko malarz bez r\u0105k. To tak\u017ce Powstaniec Styczniowy, kt\u00f3rego rodzina na skutek jego udzia\u0142u w Powstaniu straci\u0142a maj\u0105tek. To tak\u017ce kto\u015b, kto by\u0142 na w\u0142asnym pogrzebie. By nie zosta\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119 zrobiono wtedy mistyfikacj\u0119, \u017ce niby pod tym Feliksowem zgin\u0105\u0142. To cz\u0142owiek, kt\u00f3ry bez r\u0105k trafi\u0142 w ko\u0144cu do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej! Wyobra\u017ca kto\u015b sobie cz\u0142owieka bez r\u0105k w wi\u0119zieniu?! Benedyktowicz to wreszcie intelektualista, poeta, krytyk sztuki, szachista, a nawet autor kilku podr\u0119cznik\u00f3w po\u015bwi\u0119conych szachom. To po prostu wielki my\u015bliciel, kt\u00f3remu kalectwo mo\u017ce i troch\u0119 pokrzy\u017cowa\u0142o plany \u017cyciowe, ale nie uniemo\u017cliwi\u0142o stania si\u0119 tym, kim zosta\u0142. Ksi\u0105\u017cka Pruszaka, nad kt\u00f3r\u0105 autor, jak sam przyzna\u0142, pracowa\u0142 osiem lat, a kt\u00f3r\u0105 czytam i rycz\u0119 zn\u00f3w jak b\u00f3br, cho\u0107 przecie\u017c to praca naukowa i w\u0142a\u015bciwie chyba nie powinnam p\u0142aka\u0107, pokazuje Benedyktowicza z r\u00f3\u017cnych stron. Ja po raz pierwszy mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 poczyta\u0107 jego wiersze w takiej liczbie. Tu pokazany zosta\u0142 cz\u0142owiek w ca\u0142o\u015bci. Oddane zosta\u0142y wszystkie jego zainteresowania i pasje.<\/p>\nWsp\u00f3\u0142czesny Benedyktowiczowi Adam Chmielowski, znany jako brat Albert, malarz, p\u00f3\u017aniej zakonnik, w Powstaniu Styczniowym w boju straci\u0142 nog\u0119. Czyta\u0142am kilka jego biografii. Mi\u0119dzy innymi \u201eSzary brat\u201d autorstwa Pii G\u00f3rskiej \u2013 uczennicy m.in. J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego. To st\u0105d wiem, \u017ce Adam Chmielowski trzyma\u0142 w r\u0119ku \u015bwiec\u0119, gdy mu t\u0119 nog\u0119 amputowano. C\u00f3\u017c\u2026 nie by\u0142o nikogo innego, kto m\u00f3g\u0142by to zrobi\u0107 i asystowa\u0107 przy operacji. Potem, z drewnian\u0105 nog\u0105, jako student Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, gdy wraz z bra\u0107mi Gierymskimi chcia\u0142 za darmo przejecha\u0107 si\u0119 doro\u017ck\u0105, odpina\u0142 drewnian\u0105 nog\u0119, k\u0142ad\u0142 si\u0119 na ulicy i udawa\u0142 ofiar\u0119 wypadku. Bo takim przys\u0142ugiwa\u0142 darmowy przejazd doro\u017ck\u0105. W ten spos\u00f3b za darmo transportowa\u0142 siebie i koleg\u00f3w do knajpy. Potem zosta\u0142 zakonnikiem, a po \u015bmierci beatyfikowany i wreszcie kanonizowany, jest dzi\u015b \u015bwi\u0119tym ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n
Teraz, siedz\u0105c nad swoimi genealogicznymi badaniami i r\u00f3wnolegle ksi\u0105\u017ck\u0105, czytam sporo o Powstaniu Styczniowym.<\/p>\n
W notatkach mojej ciotecznej babki, (do kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142am \u201eciociu\u201d, wi\u0119c niech zostanie, \u017ce \u201eciocia\u201d), w kt\u00f3rych opisywa\u0142a \u201erodzinne plotki\u201d znalaz\u0142am m.in. histori\u0119 Konrada Doruchowskiego (przyrodniego brata mojego prapradziadka J\u00f3zefa Faustyna Gorczyckiego). Ciotka napisa\u0142a tak: \u201eW Powstaniu Styczniowym zosta\u0142 ranny w r\u0119k\u0119 \u2013 trzeba by\u0142o amputowa\u0107 d\u0142o\u0144. Operacja odbywa\u0142a si\u0119 w le\u015bnicz\u00f3wce \u2013 nie by\u0142o \u017cadnych \u015brodk\u00f3w znieczulaj\u0105cych nie m\u00f3wi\u0105c o narkozie. W czasie amputacji zdrow\u0105 r\u0119k\u0105 nabiera\u0142 landrynki i jad\u0142 je \u2013 nikt nie us\u0142ysza\u0142 nawet j\u0119ku.\u201d<\/em><\/p>\n I tak si\u0119 w \u015bwietle tych historii zastanawiam. Czy kiedy\u015b ludzie byli dzielniejsi? Czy dobrobyt nas tak rozpu\u015bci\u0142? Co si\u0119 z nami sta\u0142o? Co sta\u0142o si\u0119 takiego z nami wszystkimi, \u017ce donosimy jeden na drugiego, s\u0105dzimy si\u0119 o pierdo\u0142y i jak tylko mo\u017cna migamy od pracy. Kiedy\u015b\u2026. Ludzie mieli przej\u015bcia, a mimo tego robili co\u015b dla innych i potomno\u015bci. A dzi\u015b?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mia\u0142am jakie\u015b siedemna\u015bcie lat, gdy przeczyta\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 Alicji Oko\u0144skiej \u201ePaleta z mazowieckiej sosny\u201d. To biograficzna powie\u015b\u0107 o Ludomirze Benedyktowiczu. P\u0142aka\u0142am okropnie nad losem m\u0142odego, dziewi\u0119tnastoletniego ch\u0142opaka, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 le\u015bnikiem, marzy\u0142 o malarstwie, a oto w Powstaniu Styczniowym w bitwie pod Feliksowem ko\u0142o Ostrowi Mazowieckiej…<\/p>\n