{"id":3660,"date":"2013-06-21T10:35:40","date_gmt":"2013-06-21T09:35:40","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=3660"},"modified":"2013-06-21T10:35:40","modified_gmt":"2013-06-21T09:35:40","slug":"listy-do-skrecipitki-wywiad-w-stolicy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=3660","title":{"rendered":"Listy do Skr\u0119cipitki – wywiad w Stolicy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Oto wywiad, jaki przeprowadzi\u0142a z nami Anna Kalinowska z miesi\u0119cznika STOLICA. Poniewa\u017c wywiad opublikowano te\u017c w sieci, wi\u0119c publikuje go z myl\u0105 o tych, kt\u00f3rzy nie maja mo\u017cliwo\u015bci kupi\u0107 gazety, a kibicuj\u0105 ca\u0142emu przedsi\u0119wzi\u0119ciu<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00a0– To by\u0142 cz\u0142owiek m\u0105dry, inteligentny, mia\u0142 g\u0142\u0119bsze potrzeby, by\u0142 wra\u017cliwy. Dzi\u0119ki tej wra\u017cliwo\u015bci nie tylko pi\u0119knie opisa\u0142 Rosj\u0119, ale i Warszaw\u0119, Sask\u0105 K\u0119p\u0119, Wis\u0142\u0119. Teraz ju\u017c nikt tak o swoim mie\u015bcie nie pisze. Warszawa by\u0142a dla niego ca\u0142ym \u015bwiatem – o bohaterze „List\u00f3w do Skr\u0119cipitki” opowiadaj\u0105 tw\u00f3rcy monodramu – scenarzystka Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska, re\u017cyserka Ma\u0142gorzata Szyszka i aktor Zacharjasz Muszy\u0144ski.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

\n
\n

Z tw\u00f3rcami monodramu „Listy do Skr\u0119cipitki” – scenarzystk\u0105 MA\u0141GORZAT\u0104 KAROLIN\u0104 PIEKARSK\u0104, re\u017cyserk\u0105 MA\u0141GORZAT\u0104 SZYSZK\u0104 i aktorem ZACHARJASZEM MUSZY\u0143SKIM – rozmawia Anna Kalinowska<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n

Anna Kalinowska: Kim byli bohaterowie monodramu – Antoleniek i Skr\u0119cipitka?<\/em><\/strong><\/p>\n

Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska:<\/strong> – Antoni Adamski to m\u00f3j pradziadek, urz\u0119dnik kolejowy, urodzony we wsi Mokotowo w 1884 r. Zakocha\u0142 si\u0119 w dziewczynie znanej mu od dzieci\u0144stwa. Nazywa\u0142a si\u0119 Leokadia Karolina Przybytkowska, mieszka\u0142a we wsi Saska K\u0119pa, kt\u00f3ra zreszt\u0105 by\u0142a w\u00f3wczas wysp\u0105. Antoni nazywa\u0142 czule ukochan\u0105 „Skr\u0119cipitka”, ale te\u017c „Przekotuchn\u0105”, „Pierdzim\u0105czk\u0105” i „Salcesonem Ewangelickim”. Jak wynika z list\u00f3w tej pary, Antoleniek przyp\u0142ywa\u0142 do niej z Solca \u0142\u00f3dk\u0105 d\u0142ubank\u0105. Pobrali si\u0119 oko\u0142o 1903 r. w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy na Solcu, katolickim, aczkolwiek ona by\u0142a ewangeliczk\u0105. Chocia\u017c Karolina to drugie imi\u0119 mojej prababci, wszyscy m\u00f3wili do niej „Karolciu”. W 1905 r. przysz\u0142o na \u015bwiat ich jedyne dziecko, c\u00f3rka Janina, moja babcia. Antoleniek dosy\u0107 szybko zapad\u0142 na zdrowiu, wykryto u niego gru\u017alic\u0119. W 1913 r. pierwszy raz pojecha\u0142 do sanatorium w Szafranowie za Uralem. Dlaczego tam – nie wiem, by\u0107 mo\u017ce by\u0142o s\u0142ynne. Potem by\u0142 tam jeszcze raz. W czasie obu pobyt\u00f3w pisa\u0142 do \u017cony listy, na podstawie kt\u00f3rych powsta\u0142 nasz monodram.<\/em><\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten pomys\u0142?<\/em><\/strong><\/p>\n

MKP:<\/strong> – Kiedy\u015b na walentynki napisa\u0142am do „Mieszka\u0144ca” artyku\u0142 o mi\u0142o\u015bci Antole\u0144ka i Karolki. Cytowa\u0142am niekt\u00f3re listy, r\u00f3wnie\u017c z czas\u00f3w, kiedy byli jeszcze narzecze\u0144stwem, np. „My\u015blisz, \u017ce ja nie wiem, czemu ty nie chcia\u0142a\u015b, \u017cebym ci\u0119 bra\u0142 na kolana? Wiem i ty wiesz.” To niesamowite, \u017ce ludzie tak wtedy z sob\u0105 rozmawiali. Kiedy pisa\u0142am ten artyku\u0142, Zacharjasz wpad\u0142 na pomys\u0142 stworzenia monodramu. Napisa\u0142 wniosek do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i przyznano mu stypendium artystyczne. To mi\u0142e – bo cho\u0107 w modzie jest wszystko, co nowoczesne, to tym razem co\u015b tak staro\u015bwieckiego te\u017c znalaz\u0142o zrozumienie. Pewnie dlatego, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest ponadczasowa.<\/em><\/p>\n

To o czym pisa\u0142 Antoni?<\/em><\/strong><\/p>\n

Ma\u0142gorzata Szyszka:<\/strong> – Pisa\u0142 o wyjazdach do sanatorium w Szafranowie, o uczuciach do Karolki, t\u0119sknocie za c\u00f3rk\u0105, Polsk\u0105, Wis\u0142\u0105, Warszaw\u0105, widokiem \u017byd\u00f3wki z rybami na Saskiej K\u0119pie. Z list\u00f3w wynika, \u017ce pierwszy pobyt w Szafranowie, bardzo mu si\u0119 podoba\u0142. Podobali mu si\u0119 Tatarzy, wsie tatarskie, g\u00f3rskie krajobrazy, towarzystwo polsko-rosyjskie. Traktowa\u0142 to wszystko jak rodzaj egzotycznej przygody. Wtedy chyba jeszcze nie my\u015bla\u0142 o sobie jako o osobie chorej. W listach z drugiego pobytu w sanatorium Antoni koncentrowa\u0142 si\u0119 ju\u017c na chorobie. Wtedy to w\u0142a\u015bnie lekarz wykry\u0142 u niego katar p\u0142uc.<\/em><\/p>\n

MKP:<\/strong> – Potem wybucha wojna i rewolucja pa\u017adziernikowa, on nie m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107. To jest naprawd\u0119 dramatyczne – strach przed umieraniem poza ojczyzn\u0105. A trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce kiedy Antoleniek wyje\u017cd\u017ca\u0142, tej ojczyzny nie by\u0142o. W listach wida\u0107, \u017ce cho\u0107 m\u00f3j pradziadek ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y, w kt\u00f3rej nie mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 po polsku, by\u0142 bardzo oczytany. Mam jego notesy, w kt\u00f3rych pisa\u0142 poezje i notowa\u0142 polskie wiersze b\u0119d\u0105ce w\u00f3wczas na indeksie. My\u015bl\u0119, \u017ce dla niego wiadomo\u015b\u0107, i\u017c Polska powsta\u0142a, a on nie mo\u017ce jej zobaczy\u0107, by\u0142a tragedi\u0105, kt\u00f3rej my nie jeste\u015bmy w stanie poj\u0105\u0107.<\/em><\/p>\n

MSZ:<\/strong> – Antoni dba\u0142 te\u017c o patriotyczne wychowanie c\u00f3rki, prosi\u0142 \u017con\u0119, by kupi\u0142a jej „W pustyni i w puszczy” Sienkiewicza albo „Histori\u0119 Polski w dwudziestu czterech obrazkach” Kazimierza G\u00f3ralczyka. On by\u0142 patriot\u0105 w ka\u017cdym calu, to nie by\u0142a poza. W jego listach jest te\u017c taki patriotyzm lokalny, momentami dla nas zabawny, ale przez to sympatyczny, ludzki. Stwierdza\u0142 np., \u017ce Wo\u0142ga wielka rzeka, ale Wis\u0142a niewiele mniejsza.<\/em><\/p>\n

Zacharjasz Muszy\u0144ski:<\/strong> – Pisa\u0142 bardzo pi\u0119knym, poetyckim j\u0119zykiem. To sprawia mi troch\u0119 trudno\u015bci – budowanie emocji poprzez j\u0119zyk tamtych czas\u00f3w. Ale staram si\u0119. Antoleniek mia\u0142 du\u017ce poczucie humoru, kt\u00f3re jest mi bliskie. Z jego list\u00f3w wynika np. to, \u017ce kto\u015b, kto przyje\u017cd\u017ca do Rosji z zachodu, jest postrzegany jako osoba bogata, z lepszego \u015bwiata. Tak jest do dzisiaj. Widzimy, \u017ce przez sto lat nic si\u0119 nie zmieni\u0142o.<\/em><\/p>\n

MSZ:<\/strong> – To by\u0142 cz\u0142owiek m\u0105dry, inteligentny, mia\u0142 g\u0142\u0119bsze potrzeby, by\u0142 wra\u017cliwy. Dzi\u0119ki tej wra\u017cliwo\u015bci nie tylko pi\u0119knie opisa\u0142 Rosj\u0119, ale i Warszaw\u0119, Sask\u0105 K\u0119p\u0119, Wis\u0142\u0119. Teraz ju\u017c nikt tak o swoim mie\u015bcie nie pisze. Warszawa by\u0142a dla niego ca\u0142ym \u015bwiatem.<\/em><\/p>\n

ZM:<\/strong> – Widoczny w listach luz to tylko taka poza. T\u0119sknota, mi\u0142o\u015b\u0107 do Karolci, do Janki… To by\u0142y jego prawdziwe uczucia. Zabawy, imprezy, ta\u0144ce stanowi\u0142y tylko ulotne chwile.<\/em><\/p>\n

MKP:<\/strong> – Jest jeszcze jedna ciekawa rzecz, o kt\u00f3rej nic nie ma w spektaklu. Przez cztery lata Antoleniek i Karolka nie mieli z sob\u0105 kontaktu – jego listy nie dochodzi\u0142y do domu. Karolcia najwyra\u017aniej my\u015bla\u0142a, \u017ce jest wdow\u0105. W\u00f3wczas to zakocha\u0142 si\u0119 w niej Leonid Piasecki, junkier roty kijowskiej. Mamy listy, kt\u00f3re pisa\u0142 do mojej prababci \u0142amanym polsko-ukrai\u0144sko-rosyjskim j\u0119zykiem. Nie zapomni moja z\u0142ota Karolciu, jegdech daleko est Twui Lenia, kt\u00f3ry zawche pamienta o Tiebe i bende pamentat do samegogroba, potem Modlse za mnie, ja modleche za Tiebe Bug nam pomoje. Podejrzewam, \u017ce on zgin\u0105\u0142, bo nic wi\u0119cej po nim nie zosta\u0142o. Zreszt\u0105 w \u017cyciu Antole\u0144ka te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 jaka\u015b kobieta…<\/em><\/p>\n

MSZ:<\/strong> – Mamy za ma\u0142o danych, by umie\u015bci\u0107 to w spektaklu, bo za\u0142o\u017cyli\u015bmy, \u017ce nie k\u0142amiemy. Scenariusz b\u0119dzie oparty na faktach opisanych w listach, nie b\u0119dziemy dopisywa\u0107 nowych w\u0105tk\u00f3w ani domy\u015bla\u0107 si\u0119 tego, co mog\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107. Materia\u0142u jest wystarczaj\u0105co du\u017co, by przedstawi\u0107 t\u0119 histori\u0119 tak, jak zosta\u0142a nam przekazana. Warto\u015b\u0107 tych list\u00f3w jest ogromna. Nie znam spektaklu teatralnego, kt\u00f3ry opisywa\u0142by pocz\u0105tek XX wieku w taki spos\u00f3b. O tym okresie wiemy wszak niewiele, druga wojna \u015bwiatowa jest nam bli\u017csza.<\/em><\/p>\n

MKP:<\/strong> – O pierwszej wojnie te\u017c jest w listach mowa, ale nie ma opis\u00f3w dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/em><\/p>\n

ZM:<\/strong> – Pojawia si\u0119 tak\u017ce inny temat – Polacy a rewolucja sowiecka.<\/em><\/p>\n

MSZ:<\/strong> – Na lekcjach historii nie m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce wtedy w Rosji przebywali Polacy, kt\u00f3rym wybuch rewolucji pa\u017adziernikowej uniemo\u017cliwi\u0142 powr\u00f3t do ojczyzny. Antoni pisze, \u017ce nawet je\u015bli uda mu si\u0119 dosta\u0107 zgod\u0119, tj. uwolni\u0107 si\u0119 z kolei, i wyjecha\u0107, to najprawdopodobniej nie dotrze do kraju, czyli by\u0142 \u015bwiadomy tego, \u017ce mo\u017ce zgin\u0105\u0107 gdzie\u015b po drodze. W tej dramatycznej cz\u0119\u015bci korespondencji wida\u0107 te\u017c, jak przekazywano sobie informacje o tym, gdzie kto jest, kto wyjecha\u0142, kto nie dojecha\u0142, kto umar\u0142. Pobyt w Rosji \u0142\u0105czy\u0142 Polak\u00f3w w jedn\u0105 rodzin\u0119. <\/em><\/p>\n

W kt\u00f3rym roku uda\u0142o si\u0119 Antoniemu wr\u00f3ci\u0107 do Polski?<\/em><\/strong><\/p>\n

MKP:<\/strong> – Oko\u0142o 1919 r., ale dok\u0142adnie nie wiadomo. Umar\u0142 w 1922 r., Karolina zosta\u0142a m\u0142od\u0105 wdow\u0105 i nigdy wi\u0119cej nie wysz\u0142a za m\u0105\u017c. Mo\u017ce mia\u0142a wyrzuty sumienia z powodu tego Leonida, w kt\u00f3rym si\u0119 chyba troch\u0119 podkochiwa\u0142a…<\/em><\/p>\n

Premiera spektaklu „Listy do Skr\u0119cipitki” odby\u0142a si\u0119 podczas \u015awi\u0119ta Saskiej K\u0119py. Gdzie teraz b\u0119dzie mo\u017cna go zobaczy\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n

ZM:<\/strong> – Mi\u0119dzy innymi w teatrze Scena Lubelska ko\u0142o Dworca Wschodniego, ale ju\u017c dostali\u015bmy zaproszenia do innych miast.<\/em><\/p>\n

MKP:<\/strong> – W jednym z list\u00f3w Antoni opisuje drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie wraca\u0142 do domu z Dworca Terespolskiego znajduj\u0105cego si\u0119 w miejscu obecnego Dworca Wschodniego. Oni wtedy mieszkali niedaleko st\u0105d, w drewnianym domu przy Walecznych 37, ale ta ziemia, gdzie jest nasz obecny dom – przy D\u0105br\u00f3wki 4 – te\u017c do nich nale\u017ca\u0142a. Ten dom wybudowa\u0142a w 1938 r. wdowa po Antole\u0144ku, czyli tytu\u0142owa „Skr\u0119cipitka”. Z teatru Scena Lubelska do domu Zacharjasz chodzi tras\u0105, kt\u00f3r\u0105 wraca\u0142 z dworca Antoleniek. On w og\u00f3le ca\u0142y czas ko\u0142o nas kr\u0105\u017cy. Kiedy szukali\u015bmy zegarka do przedstawienia, znale\u017ali\u015bmy taki z poci\u0105giem i opisem „zegarek dla kolejarza”, a przecie\u017c m\u00f3j pradziadek by\u0142 kolejarzem. Przyjaci\u00f3\u0142ka kupi\u0142a nam do spektaklu zabytkow\u0105 walizk\u0119 z liter\u0105 „A”. Wszystko to przypadek. Czuj\u0119, jakby Antoleniek i Karolka byli wci\u0105\u017c blisko nas i cieszyli si\u0119, \u017ce ich historia nie umiera.<\/em><\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n
„Listy do Skr\u0119cipitki”
\nAnna Kalinowska
\nStolica nr 6-7\/2013<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oto wywiad, jaki przeprowadzi\u0142a z nami Anna Kalinowska z miesi\u0119cznika STOLICA. Poniewa\u017c wywiad opublikowano te\u017c w sieci, wi\u0119c publikuje go z myl\u0105 o tych, kt\u00f3rzy nie maja mo\u017cliwo\u015bci kupi\u0107 gazety, a kibicuj\u0105 ca\u0142emu przedsi\u0119wzi\u0119ciu \u00a0– To by\u0142 cz\u0142owiek m\u0105dry, inteligentny, mia\u0142 g\u0142\u0119bsze potrzeby, by\u0142 wra\u017cliwy….<\/p>\n

Czytaj dalej… Listy do Skr\u0119cipitki – wywiad w Stolicy<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5],"tags":[727,728,795,799,831,856,1273,1343,1531],"class_list":["post-3660","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dziennikarstwo","category-kultura","tag-listy","tag-listy-do-skrecipitki","tag-malgorzata-karolina-piekarska","tag-malgorzata-szyszka","tag-miesiecznik-stolica","tag-monodram","tag-stolica","tag-teatr","tag-zacharjasz-muszynski","wpcat-4-id","wpcat-5-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3660"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3660\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}