{"id":2281,"date":"2011-03-21T17:34:28","date_gmt":"2011-03-21T15:34:28","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=2281"},"modified":"2011-03-21T17:34:28","modified_gmt":"2011-03-21T15:34:28","slug":"wlasnie-zanizam-srednia-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=2281","title":{"rendered":"W\u0142a\u015bnie zani\u017cam \u015bredni\u0105"},"content":{"rendered":"<p>Mam wiele tak zwanych ?literackich mi\u0142o\u015bci?. Mam na my\u015bli ksi\u0105\u017cki, do kt\u00f3rych wracam po wielokro\u0107 lub takie, kt\u00f3re czyta\u0142am raz, ale pami\u0119tam na zawsze. Dobre ksi\u0105\u017cki to w moim poj\u0119ciu tak\u017ce takie, kt\u00f3re po\u0142ykam jednym haustem, ale i takie, kt\u00f3re czytam wolno, smakuj\u0105c i martwi\u0105c si\u0119, \u017ce zaraz si\u0119 sko\u0144cz\u0105 i&#8230; co to b\u0119dzie? Ksi\u0105\u017cka to nie ameryka\u0144ska wiza ? przed\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jej nie da. Ta, kt\u00f3r\u0105 teraz smakuj\u0119 i boj\u0119 si\u0119 co zrobi\u0119, gdy si\u0119 sko\u0144czy ? jest szczeg\u00f3lna. Nosi tytu\u0142 ?Pami\u0119tnik podlaskiego szlachcica?, a jej autorem jest Julian Borzym.<\/p>\n<p>?Pami\u0119tnik? po\u017cyczy\u0142a mi moja przyjaci\u00f3\u0142ka Hania Kowalewska (?Tego lata w Zawrociu?, ?Julita i hu\u015btawki?, ?Letnia akademia uczu\u0107?), bo to ona pokaza\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 \u015bwiatu. Prawie dziesi\u0119\u0107 lat temu w poci\u0105gu relacji Kolonia ? Warszawa, wracaj\u0105c z zamku ksi\u0119\u017cnej Wittgenstein, kt\u00f3ra zaprosi\u0142a j\u0105 na cykl spotka\u0144 literackich,\u00a0pozna\u0142a pani\u0105 Ew\u0119 Bilsk\u0105. Po dziesi\u0119ciu minutach rozmowy pani Ewa dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce Hani rodzinna miejscowo\u015b\u0107 to Wysokie Mazowieckie, a Hania dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce pani Ewy przodek jeszcze w XIX wieku\u00a0kupi\u0142 stoj\u0105cy w Mazowiecku modrzewiowy dw\u00f3r i przeni\u00f3s\u0142 do pobliskiej Wierzbowizny. Jego syn&#8230; opisa\u0142 to w pami\u0119tniku. Po jakim\u015b czasie obie panie wymieni\u0142y si\u0119 literatur\u0105. Hania nazwa\u0142a to wymian\u0105 ?dw\u00f3r za dw\u00f3r?, bo wys\u0142a\u0142a pani Ewie pierwszy tom swojej sagi ?Tego lata w Zawrociu?, kt\u00f3rej bohaterka dostaje w spadku po babce dworek. W zamian za swoj\u0105 powie\u015b\u0107 otrzyma\u0142a maszynopis pami\u0119tnika Juliana Borzyma i&#8230; z miejsca zakocha\u0142a si\u0119 w Borzymie i jego pami\u0119tniku.<\/p>\n<p>Dziesi\u0119\u0107 lat trwa\u0142y starania Hani, by pami\u0119tnik wyda\u0107 drukiem. Podj\u0119\u0142a si\u0119 tego ma\u0142a oficyna wydawnicza ?Stopka? i w ubieg\u0142ym roku ?Pami\u0119tnik? zosta\u0142 opublikowany. Niestety nie ma go we wszystkich ksi\u0119garniach. <a href=\"http:\/\/www.stopkapress.com.pl\/opis,36,145.html\" target=\"_blank\"><strong><span style=\"color: #0000ff\">Najlepiej kupowa\u0107 przez internet<\/span><\/strong><\/a>. Przy wydaniu kawa\u0142 dobrej roboty wykona\u0142a dr hab. Dorota Rembiszewska z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. To dzi\u0119ki niej ?Pami\u0119tnik? zachowa\u0142 oryginaln\u0105 pisowni\u0119 z nier\u00f3wn\u0105 stylistyk\u0105 i ortografi\u0105, pokazuj\u0105c\u0105 nam jak pisali Polacy w czasach, gdy w wi\u0119kszo\u015bci szk\u00f3\u0142 na terenie gdzie \u017cy\u0142 Borzym, j\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 rosyjski. Ja przeczyta\u0142am nieca\u0142e czterdzie\u015bci stron ?Pami\u0119tnika? i ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce to jest to. Zrozumia\u0142am mi\u0142o\u015b\u0107 Hani Kowalewskiej do Borzyma i natychmiast kupi\u0142am trzy egzemplarze ?Pami\u0119tnika?, z kt\u00f3rych dwa ju\u017c pow\u0119drowa\u0142y w tak zwane dobre r\u0119ce, a trzeci jest m\u00f3j. Musia\u0142am zam\u00f3wi\u0107 kolejne ksi\u0105\u017cki, bo Borzyma wci\u0105\u017c ma\u0142o. Jeden egzemplarz ?Pami\u0119tnika? wcisn\u0119\u0142am w r\u0119ce Mieczys\u0142awa Janiszewskiego ? przewodnika warszawskiego, kt\u00f3ry pomaga\u0142 mi, gdy tworzy\u0142am dla TVP Warszawa program ?Detektyw Warszawski?.\u00a0 Nie mog\u0142am mu ksi\u0105\u017cki podarowa\u0107, bo to by\u0142 tzw. ?ostatni Mohikanin? wi\u0119c biedny Mieczys\u0142aw a\u017c do 3-ciej w nocy \u015bl\u0119cza\u0142 nad ?Pami\u0119tnikiem? z wypiekami na twarzy i robi\u0142 sobie notatki.<\/p>\n<p>Dzi\u015b\/wczoraj (bo gdy pisz\u0119 jest ju\u017c\u00a0noc) uda\u0142o mi si\u0119 zrobi\u0107 o ?Pami\u0119tniku?, kr\u00f3tki materia\u0142 do Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego. Czemu do informacyjnego programu o Warszawie? Autor pami\u0119tnika &#8211; podlaski szlachcic Julian Borzym &#8211; to cz\u0142owiek wykszta\u0142cony, patriota i wnikliwy obserwator, kt\u00f3ry uczy si\u0119 mi\u0119dzy innymi w szkole realnej w Warszawie &#8211; zacz\u0105tku dzisiejszego Uniwersytetu Warszawskiego. Ze strasznej przypad\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra polega na tym, \u017ce ?sen lubie\u017cny doprowadza go do zmazania? leczy si\u0119 u lekarza na Krakowskim Przedmie\u015bciu za ?ko\u015bcio\u0142em \u015awi\u0119to Krzyskim?. Co zaleca lekarz? Nie zdradz\u0119 ani s\u0142\u00f3wkiem. Ciekawscy niech zajrz\u0105 do ?Pami\u0119tnika?. Prze\u017cyj\u0105 szok!<\/p>\n<p>Autor wspomnie\u0144 podczas nauk w Warszawie mieszka na Bednarskiej. Gra w karty i pije wino na Podwalu w knajpie studenckiej u \u017byd\u00f3wki. W ?Pami\u0119tniku? opisuje m.in. ogr\u00f3d Saski, kt\u00f3ry <em>?Latem (?) przybiera\u0142 wygl\u0105d salonu. (&#8230;) po stawie p\u0142ywa\u0142y napuszone \u0142ab\u0119dzie, a publiczno\u015bci by\u0142a taka masa, \u017ce spacer swobodny by\u0142 niemo\u017cebny?<\/em>. Dla Mieczys\u0142awa Janiszewskiego niezwyk\u0142e by\u0142y opisy spotka\u0144 ze studentami, u kt\u00f3rych Borzym mieszka\u0142 i kt\u00f3rym udziela\u0142 korepetycji. Gdy m\u00f3wi\u0119 mu, \u017ce to przeci\u0119tny szlachcic (maj\u0105c na my\u015bli, \u017ce to nie magnat typu Potocki, Radziwi\u0142\u0142 czy Branicki) Mieczys\u0142aw kr\u0119ci g\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p>&#8211; To nie jest zwyk\u0142y szlachcic!\u00a0 ? protestuje.<\/p>\n<p>I wiele ma na my\u015bli. Julian Borzym sam siebie nazywa szlachcicem brukowym, czyli miejskim. Wychowany w po\u0142o\u017conej pod Wysokiem Mazowieckiem Wierzbowi\u017anie nabiera og\u0142ady w miastach. Najpierw w Drohiczynie, potem w \u0141om\u017cy wreszcie (on napisa\u0142by ?wre\u015bcie?) w Warszawie. Kocha Ojczyzn\u0119. Ma rozterki religijne godne prawdziwego filozofa. Dla mnie urzekaj\u0105ce jest to, \u017ce nie wstydzi si\u0119 w\u0142asnych uczu\u0107. W ?Pami\u0119tniku? jest nies\u0142ychanie szczery. Opisuje np. jak z bra\u0107mi rozebrali s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, by przekona\u0107 si\u0119 na w\u0142asne oczy, \u017ce kobieta jest inaczej zbudowana ni\u017c m\u0119\u017cczyzna. Pisze o tym, cho\u0107 sam przyznaje, \u017ce by\u0142a to wielka nieprzyzwoito\u015b\u0107. O tym, \u017ce kobieta wygl\u0105da inaczej ni\u017c m\u0119\u017cczyzna dowiaduje si\u0119 zreszt\u0105 od Tadzia ? zgodzonego do pasania g\u0119si ch\u0142opaka, kt\u00f3remu jego ojciec kupuje skrzypce, by ch\u0142opak pas\u0105c nie nudzi\u0142 si\u0119. Tadeuszek jest jakie\u015b trzy lata starszy od Juliana Borzyma i w kr\u00f3tkim czasie, jak pisze Julian, <em>?galancie wyowsi\u0142 si\u0119 w Wierzbowi\u017anie?<\/em>,\u00a0a to, jak wyja\u015bnia dr Dorota Rembiszewska z PAN, \u00a0w gwarze podlaskiej oznacza, \u017ce dzi\u0119ki polepszeniu warunk\u00f3w bytowych nabra\u0142 og\u0142ady.<\/p>\n<p>Wi\u0119ksze wra\u017cenie jednak od opisu rozebrania s\u0142u\u017c\u0105cej do roso\u0142u zrobi\u0142 na mnie opis, gdy przy porodzie siostry Kazi zmar\u0142a mu mama i jak Julek za nia t\u0119skin\u0142. Kilka razy czyta\u0142am fragment, gdy Borzym pisa\u0142: <em>?Po matce nie mog\u0142em si\u0119 obt\u0119skni\u0107. Nieraz jak mnie t\u0119sknota zacz\u0119\u0142a dokucza\u0107, poszed\u0142em do sypialnego pokoju i wtuliwszy g\u0142ow\u0119 w poduszki na \u0142\u00f3\u017cku matki le\u017c\u0105ce, p\u0142aka\u0142em z \u017calu, albo usiad\u0142em na krze\u015ble przy tualecie, na kt\u00f3rym zwykle siada\u0142em za \u017cycia matki i patrza\u0142em jak ona uk\u0142ada\u0142a w\u0142osy. W\u0142osy to by\u0142y szczeg\u00f3lne, ciemnego koloru, g\u0119ste, d\u0142ugie do kolan. Zwykle matka czesa\u0142a z ty\u0142u w jeden gruby warkocz, kt\u00f3rym otacza\u0142a ca\u0142y ty\u0142 g\u0142owy. Z przodu za\u015b plet\u0142a dwa cienkie warkoczyki, z kt\u00f3rych uk\u0142ada\u0142a dwa kro\u017cki po jednej i po drugiej stronie czo\u0142a na skroniach, nad \u015brodkiem czo\u0142a, uczesane by\u0142y g\u0142adko z aksamitk\u0105 przesuni\u0119t\u0105 w po\u015br\u00f3d nich.<br \/>\nNajwi\u0119ksz\u0105 jednak pociech\u0119 mia\u0142em, kiedy matka mi si\u0119 przy\u015bni\u0142a, to ty\u017c k\u0142ad\u0105c si\u0119 spa\u0107, m\u00f3wi\u0142em szczerze pacierz w nadziei \u017ce w nagrod\u0119 matka mi si\u0119 przy\u015bni.? <\/em><br \/>\nM\u00f3j Bo\u017ce&#8230; zna to chyba ka\u017cdy, komu umarli rodzice. Ja te\u017c czekam na sny z rodzicami i co jaki\u015b czas wsadzam g\u0142ow\u0119 do szafy, by w\u0105cha\u0107 jedyne ubranie mamy, jakie zostawi\u0142am ? jej ukochan\u0105, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 peleryn\u0119. Taka ze mnie stara, sentymentalna wariatka!<\/p>\n<p>Dla Hani Kowalewskiej najbardziej niezwyk\u0142a jest mi\u0142o\u015b\u0107 Borzyma do \u017cony. Jak sama powiedzia\u0142a, gdy czyta w internecie na forach pytania: ?Czy mi\u0142o\u015b\u0107 mija po trzech czy po czterech latach?? To pytaj\u0105cym poleca lektur\u0119 tego pami\u0119tnika. Wierz\u0119 Hani. Do tej cz\u0119\u015bci lektury jeszcze nie dosz\u0142am, bo smakuj\u0119 ?Pami\u0119tnik? jak smarkula lizaka. (Jestem na mniej wi\u0119cej 140 stronie.) \u00a0Oblizuj\u0119 powoli najpierw owego lizaka czyli ?Pami\u0119tnik?, a potem ? jak to \u0142akomczuch ? oblizuj\u0119 w\u0142asne usta, czyli wracam do poszczeg\u00f3lnych historii i czytam je na g\u0142os znajomym.<\/p>\n<p>Lektura ?Pami\u0119tnika? na pewno do prostych nie nale\u017cy, bo sporo s\u0142\u00f3w gwarowych, sporo archaizm\u00f3w sprzed stu kilkudziesi\u0119ciu lat, ortografia zmienna (raz\u00a0 na ogarni\u0119t\u0105 Powstaniem Styczniowym Warszaw\u0119 spadaj\u0105 ?b\u0105by? raz ?bomby?), a na dodatek mn\u00f3stwo tu nazwisk, od kt\u00f3rych w g\u0142owie si\u0119 kr\u0119ci, ale warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 uwag\u0119 ?Pami\u0119tnikowi?. Przede wszystkim, by pozna\u0107 obyczaje sprzed przesz\u0142o stu trzydziestu lat, ale i poczyta\u0107 jak wygl\u0105da\u0142o Podlasie, Mazowsze i Warszawa w okresie Powstania Styczniowego.<\/p>\n<p><em>?D\u0105browski i Ammer, na placu Teatralnym rzucili si\u0119 na jenera\u0142a Trepowa. Jenera\u0142 zosta\u0142 lekko ranny, a ich pochwycono w pa\u0142acu Blanka. Na drugi dzie\u0144 zostali powieszeni na placu Teatralnym, by\u0142em na tej egzekucji. Rano o godzinie 7-ej wyrok wykonano. Zebra\u0142o si\u0119 mass\u0119 widz\u00f3w, przewa\u017cnie kobiet. M\u0119\u017cczy\u017ani byli oburzeni, kobiety jedne p\u0142aka\u0142y, drugie z\u0142orzeczy\u0142y i przeklina\u0142y moskali, inne znowu modli\u0142y si\u0119 i m\u00f3wi\u0142y wieczny odpoczynek, a kiedy kat wymkno\u0142 spod n\u00f3g sto\u0142ek i skaza\u0144ce zawi\u015bli, da\u0142 si\u0119 s\u0142ysze\u0107 przera\u017aliwy j\u0119k w ca\u0142ym zgromadzeniu, kt\u00f3ry zag\u0142uszy\u0142 b\u0119bny i muzyk\u0119 wojska.?<\/em><\/p>\n<p>I pomy\u015ble\u0107, \u017ce w dzisiejszych czasach przed Pa\u0142acem Prezydenckim kto\u015b intonuje ?Ojczyzn\u0119 woln\u0105 racz nam wr\u00f3ci\u0107 Panie?. Czy naprawd\u0119 wie, co te s\u0142owa znacz\u0105?<\/p>\n<p>A jak nastoletni ch\u0142opcy radzili sobie z m\u0119sk\u0105 chuci\u0105? O&#8230; zdziwi si\u0119 niejeden czytelnik! A ja tego te\u017c nie napisz\u0119. Sprawdzajcie u Borzyma!<\/p>\n<p>Na blogu jednak jeszcze do niego wr\u00f3c\u0119, bo to nie jest byle co! To z jego powodu zani\u017cam teraz czytelnicz\u0105 \u015bredni\u0105. Jak normalnie czytam \u015brednio dwie ksi\u0105\u017cki tygodniowo tak teraz siedz\u0119 w ?Pami\u0119tniku podlaskiego szlachcica? jakby to by\u0142a jaka\u015b \u015bwi\u0119ta ksi\u0119ga. I co gorsza zamierzam jej lektur\u0119 jeszcze przed\u0142u\u017ca\u0107. Bo fakt jest taki, \u017ce co\u015b w tych wspomnieniach jest. Co\u015b absolutnie niezwyk\u0142ego.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.stopkapress.com.pl\/opis,36,145.html\"><strong><span style=\"color: #0000ff\">http:\/\/www.stopkapress.com.pl\/opis,36,145.html<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mam wiele tak zwanych ?literackich mi\u0142o\u015bci?. Mam na my\u015bli ksi\u0105\u017cki, do kt\u00f3rych wracam po wielokro\u0107 lub takie, kt\u00f3re czyta\u0142am raz, ale pami\u0119tam na zawsze. Dobre ksi\u0105\u017cki to w moim poj\u0119ciu tak\u017ce takie, kt\u00f3re po\u0142ykam jednym haustem, ale i takie, kt\u00f3re czytam wolno, smakuj\u0105c i martwi\u0105c&#8230;<\/p>\n<div class=\"easywp-readmore\"><a class=\"read-more-link\" href=\"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=2281\">Czytaj dalej&#8230;<span class=\"easywp-sr-only\">  W\u0142a\u015bnie zani\u017cam \u015bredni\u0105<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[565,695,730,964],"class_list":["post-2281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultura","tag-julian-borzym","tag-kultura-2","tag-literatura","tag-pamietnik-podlaskiego-szlachcica","wpcat-5-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2281\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}