{"id":2141,"date":"2010-10-27T11:20:51","date_gmt":"2010-10-27T09:20:51","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=2141"},"modified":"2010-10-27T11:20:51","modified_gmt":"2010-10-27T09:20:51","slug":"zacznijmy-od-orgelbranda-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=2141","title":{"rendered":"Zacznijmy od Orgelbranda"},"content":{"rendered":"

Tak, jak historia literatury nie zaczyna si\u0119 od Harry’ego Pottera, filmu od Matrixa, a Warszawy od budowy Pa\u0142acu Kultury tak encyklopedia nie zaczyna si\u0119 od Google’a. W Polsce ju\u017c sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu wysz\u0142a wielka Encyklopedia Powszechna, kt\u00f3rej wydawc\u0105 by\u0142 Warszawski drukarz – Samuel Orgelbrand. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zmieni\u0142 bieg historii sto\u0142ecznych wydawnictw. Dzi\u015b uroczy\u015bcie obchodzono dwusetlecie jego urodzin.<\/em><\/p>\n

To moja zapowied\u017a ze studia napisana dzi\u015b dla Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego. Wywalczy\u0142am, by m\u00f3c zrobi\u0107 ten temat, bo dla mnie Orgelbrand by\u0142 i jest szczeg\u00f3lny. W moim domu by\u0142 od zawsze. To z tej encyklopedii uczy\u0142am si\u0119 znak\u00f3w zodiaku dowiaduj\u0105c si\u0119, \u017ce kiedy\u015b nie by\u0142o takiego znaku jak Skorpion. Orgelbrand zamie\u015bci\u0142 nawet stosowny wierszyk systematyzuj\u0105cy Zodiak. Pami\u0119tam go do dzi\u015b:<\/p>\n

Baran <\/strong>idzie przed Bykiem<\/strong>
\nPo Bli\u017ani\u0119tach Raki<\/strong>
\nLew <\/strong>przed Pann\u0105 <\/strong>uchodzi
\nTo s\u0105 letnie znaki
\nWaga <\/strong>wa\u017cy gwiazdozbi\u00f3r
\nStrzelec <\/strong>zimnem grozi
\nKozioro\u017cec <\/strong>l\u0105d wi\u0105\u017ce
\nWodnik Ryby <\/strong>mrozi.<\/em><\/p>\n

Orgelbrand by\u0142 pomocny, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce musze nosi\u0107 okulary. Napisa\u0142am o tym zreszt\u0105 w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eSisiorek i Miamol, czyli jak zosta\u0142am pisark\u0105\u201d…<\/p>\n

\u201eOkulary mi nie przeszkadza\u0142y, bo lepiej dzi\u0119ki nim widzia\u0142am, ale do\u015b\u0107 szybko zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce w nich jestem inna, a dzieci nie lubi\u0105 innych. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 w przedszkolu, z kt\u00f3rego wr\u00f3ci\u0142am do domu z pytaniem, co to znaczy okularnik. Mama od razu domy\u015bli\u0142a si\u0119, o co chodzi, ale chyba udawa\u0142a, \u017ce nie wie, bo jej wyja\u015bnienie brzmia\u0142o, \u017ce jest to w\u0105\u017c. W encyklopedii Orgelbranda pokaza\u0142a mi rysunek przedstawiaj\u0105cy takiego w\u0119\u017ca. To mi w og\u00f3le nie pasowa\u0142o. W\u0105\u017c? Ja? Na szcz\u0119\u015bcie dzieci w przedszkolu po jakim\u015b czasie przyzwyczai\u0142y si\u0119 do moich okular\u00f3w.”<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

To w tej encyklopedii chcia\u0142am sprawdzi\u0107, czym s\u0105 choroby weneryczne, o czym te\u017c w swojej ksi\u0105\u017cce napisa\u0142am, a tu nie tak dawno cytowa\u0142am.\u00a0<\/p>\n

Orgelbrand by\u0142 te\u017c pomocny ju\u017c w czasach Internetu, kiedy pewien znajomy pr\u00f3bowa\u0142 mi wm\u00f3wi\u0107, \u017ce Maximus \u2013 bohater filmu \u201eGladiator\u201d Ridleya Scotta istnia\u0142 naprawd\u0119. To dzi\u0119ki Orgelbrandowi, kt\u00f3ry opublikowa\u0142 pe\u0142en \u017cyciorys cesarza Komodusa, z kt\u00f3rego wynika\u0142o, \u017ce jednak nie zgin\u0105\u0142 na \u015brodku Koloseum w walce z gladiatorem, a pad\u0142 trupem zasztyletowany w koszarach, uda\u0142o mi si\u0119 swojego interlokutora przekona\u0107 (cho\u0107 z trudem, bo jak co\u015b jest stare, jak Encyklopedia Orgelbranda, to mo\u017ce ma\u0142o wiarygodne), \u017ce nie wszystko co w ameryka\u0144skim filmie musi by\u0107 prawd\u0105. Dzi\u015b jednak nie musia\u0142abym podpiera\u0107 si\u0119 Orgelbrandem, bo nawet Wikipedia napisa\u0142a, \u017ce Maximus to posta\u0107 fikcyjna.<\/p>\n

Paradoksalnie wiele hase\u0142 Encyklopedi Orgelbranda jest nadal aktualnych. Wszystkie \u017cyciorysy postaci historycznych, pisarzy, malarzy przecie\u017c si\u0119 nie zmieni\u0142y. A \u017ce np. Kamionek to ju\u017c nie wie\u015b pod Prag\u0105, a Wilan\u00f3w to nie maj\u0105tek o mil\u0119 od Warszawy to inna sprawa.<\/p>\n

Dzi\u015b Orgelbrand ma skwer w centrum Warszawy. Jak na cz\u0142owieka, kt\u00f3ry da\u0142 gn\u0119bionym pod zaborami Polakom pierwsz\u0105 nowoczesn\u0105 Encyklopedi\u0119 Powszechn\u0105 to troch\u0119 ma\u0142o, ale z drugiej strony\u2026 kto dzi\u015b wie kim by\u0142 Samuel Orgelbrand? Pierwsze skojarzenie jednego z koleg\u00f3w by\u0142o – \u017byd. A pewna pani w pewnej wielkiej Bibliotece Publicznej, takiej z egzemplarzem obowi\u0105zkowym, nie by\u0142a w stanie powt\u00f3rzy\u0107 jego nazwiska, cho\u0107 jesli o ni\u0105 idzie to naprawd\u0119 wielki wstyd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak, jak historia literatury nie zaczyna si\u0119 od Harry’ego Pottera, filmu od Matrixa, a Warszawy od budowy Pa\u0142acu Kultury tak encyklopedia nie zaczyna si\u0119 od Google’a. W Polsce ju\u017c sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu wysz\u0142a wielka Encyklopedia Powszechna, kt\u00f3rej wydawc\u0105 by\u0142 Warszawski drukarz – Samuel Orgelbrand….<\/p>\n

Czytaj dalej… Zacznijmy od Orgelbranda<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5],"tags":[77,314,951,1490],"class_list":["post-2141","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dziennikarstwo","category-kultura","tag-anegdoty","tag-dziennikarstwo-2","tag-orgelbrand","tag-wspomnienia","wpcat-4-id","wpcat-5-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2141\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}