Dosta\u0142am ostatnio maila od czytelnika Marka B. z pytaniem czy \u017cyj\u0119\u2026 Sama si\u0119 nad tym zastanawiam. Wszystko przez\u2026 \u015bmier\u0107 Rafa\u0142a, z kt\u00f3rym przyja\u017ani\u0142am si\u0119 40 lat. Zmar\u0142 nagle 26 sierpnia, czego zupe\u0142nie si\u0119 nie spodziewa\u0142am ani ja ani nikt ze znajomych czy rodziny. Chorowa\u0142 od wielu lat, ale nie my\u015bleli\u015bmy, \u017ce to \u015bmiertelne. Zreszt\u0105\u2026 m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest ju\u017c lepiej. Poza tym to nie tak mia\u0142o by\u0107. Umawiali\u015bmy si\u0119, \u017ce b\u0119dzie odwrotnie. W ko\u0144cu by\u0142 m\u0142odszy o p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca. A jak mi zawsze powtarza\u0142: \u201eIm m\u0142odszy, tym \u015bwie\u017cszy\u201d. Bo to zawsze ja by\u0142am ta \u201estara\u201d. Dlatego 30 lat temu, w czasie koncertu Kazika Staszewskiego na Juwenaliach na Uniwersytecie Warszawskim, przysi\u0119ga\u0142 mi, \u017ce nie b\u0119d\u0119 sz\u0142a za jego trumn\u0105.<\/p>\n
40 lat… to tysi\u0105ce wspomnie\u0144, wsp\u00f3lnych prze\u017cy\u0107 \u2013 cz\u0119sto takich, kt\u00f3re nie nadaj\u0105 si\u0119 do opowiadania innym ani do opisywania ich na blogu. To tysi\u0105ce wsp\u00f3lnych i \u0142\u0105cz\u0105cych nas niewidzialn\u0105 nici\u0105 piosenek, mn\u00f3stwo przeczytanych ksi\u0105\u017cek, obejrzanych wsp\u00f3lnie film\u00f3w, wystaw czy wys\u0142uchanych koncert\u00f3w tak r\u00f3\u017cnej muzyki, \u017ce a\u017c dziwne, czego razem s\u0142uchali\u015bmy…<\/p>\n
Los posadzi\u0142 nas w jednej \u0142awce na francuskim w I klasie L.O. im Poniatowskiego. Ale… wcze\u015bniej oboje zdawali\u015bmy do Liceum Plastycznego. Ja zda\u0142am, ale nie z\u0142o\u017cy\u0142am papier\u00f3w, On nie zda\u0142 matmy.\u00a0Gdy wiele lat temu opowiedzia\u0142am o tym jednej z moich przyjaci\u00f3\u0142ek, stwierdzi\u0142a, \u017ce skoro i tak si\u0119 spotkali\u015bmy, oznacza, \u017ce nasza przyja\u017a\u0144 by\u0142a zapisana w gwiazdach.<\/p>\n
W tej naszej \u0142awce na francuskim zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce on ci\u0105gn\u0105\u0142 mnie za w\u0142osy, a ja d\u017aga\u0142am go cyrklem… A potem sta\u0142 si\u0119 moj\u0105 pierwsz\u0105 szkoln\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra nie wysz\u0142a poza niewinno\u015b\u0107. I cho\u0107 w jednej klasie byli\u015bmy tylko rok, to nasza znajomo\u015b\u0107 przetrwa\u0142a i\u00a0przerodzi\u0142a si\u0119 w co\u015b wi\u0119cej.<\/p>\n
Dzi\u0119ki niemu pozby\u0142am si\u0119 kompleks\u00f3w zwi\u0105zanych z okularami. To on w og\u00f3le pozwoli\u0142 mi uwierzy\u0107, \u017ce ktokolwiek mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 na mnie uwag\u0119. Wiele rzeczy robili\u015bmy razem. Kiedy\u015b bez przerwy grali\u015bmy w szachy. Cz\u0119sto chodzili\u015bmy do Filharmonii, teatru czy kina. W czasach szkolnych podr\u00f3\u017cowali\u015bmy poci\u0105giem na gap\u0119 z Warszawy Wschodniej na Zachodni\u0105 udaj\u0105c, \u017ce to\u2026 wakacje. Du\u017co spacerowali\u015bmy. To ostatnie robili\u015bmy tak\u017ce w doros\u0142ym \u017cyciu.<\/p>\n
By\u0142 jedn\u0105 z niewielu os\u00f3b, przy kt\u00f3rych sama sobie pozwala\u0142am na p\u0142acz i kt\u00f3rej pozwala\u0142am na wyjadanie z mojego talerza. Chyba traktowa\u0142am jak rodzin\u0119, cho\u0107 nie zdawa\u0142am sobie z tego sprawy. Mo\u017ce dlatego, \u017ce gdy doro\u015bli\u015bmy \u2013 by\u0142 obecny w najtrudniejszych momentach mojego \u017cycia. Wspiera\u0142, gdy zmarli mi rodzice. Ratowa\u0142, gdy krzywdzi\u0142 mnie m\u00f3j pierwszy m\u0105\u017c i pomaga\u0142, gdy si\u0119 rozwodzi\u0142am. Wozi\u0142 na zabiegi do lekarza oraz na samolot lec\u0105cy za ocean, gdy idiotycznie zakochana lecia\u0142am do ukochanego do NYC i pociesza\u0142, gdy okaza\u0142o si\u0119 to jedn\u0105 z najwi\u0119kszych \u017cyciowych pomy\u0142ek. Po\u017cycza\u0142 mi pieni\u0105dze na pogrzeb ojca mojego syna, gdy nie mia\u0142am za co go pochowa\u0107. By\u0142 przy mnie, gdy wychodzi\u0142am za m\u0105\u017c po raz drugi. Pami\u0119tam taki powr\u00f3t ze spotkania autorskiego, gdy do Warszawy mia\u0142am jeszcze ponad 150 kilometr\u00f3w. By\u0142a prawie p\u00f3\u0142noc, a pod ko\u0142a samochodu wpad\u0142a mi locha z m\u0142odymi. Zd\u0105\u017cy\u0142am zahamowa\u0107, wi\u0119c ani mnie ani samochodowi nic si\u0119 nie sta\u0142o, ale\u2026 ze stresu pop\u0142aka\u0142am si\u0119. Zadzwoni\u0142am przera\u017cona do Rafa\u0142a i z nim \u201ew uchu\u201d dojecha\u0142am szcz\u0119\u015bliwie do Warszawy. Po prostu by\u0142 przy mnie. By\u0142 obecny na premierach wszystkich moich ksi\u0105\u017cek i na spektaklach, kt\u00f3re robi\u0142am z Ulubionym. Zawsze we mnie wierzy\u0142, co bardzo mi pomaga\u0142o. Gdy mia\u0142am chwile zw\u0105tpienia we w\u0142asne si\u0142y, m\u00f3wi\u0142: \u201eDasz rad\u0119. No bo kto jak nie ty?\u201d Bardzo mnie to podnios\u0142o na duchu zw\u0142aszcza wtedy, gdy po przesz\u0142o 20 latach wr\u00f3ci\u0142am na uczelni\u0119 zrobi\u0107 dyplom.<\/p>\n
By\u0142y w naszym \u017cyciu momenty, gdy nie gadali\u015bmy ze sob\u0105. Bo jak nikt inny potrafi\u0142 doprowadzi\u0107 mnie do sza\u0142u r\u00f3\u017cnymi g\u0142upimi tekstami. Uwielbia\u0142 wsadza\u0107 przys\u0142owiowy \u201ekij w mrowisko\u201d. Ale potem zn\u00f3w wraca\u0142y dni, gdy rozmawiali\u015bmy codziennie.\u00a0Ostatni raz mia\u0142o to miejsce nieca\u0142e trzy tygodnie przed Jego \u015bmierci\u0105. Gadali\u015bmy jak zawsze bardzo d\u0142ugo. M\u00f3j tata nigdy nie m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107, o czym we dw\u00f3jk\u0119 rozmawiamy godzinami. A my rozmawiali\u015bmy o wszystkim. I nie by\u0142o mi\u0119dzy nami temat\u00f3w tabu.<\/p>\n
40 lat znajomo\u015bci to szmat czasu. Nie by\u0142am tego \u015bwiadoma. A\u017c nagle\u2026 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zmar\u0142 kto\u015b z kim blisko by\u0142am d\u0142u\u017cej ni\u017c z\u2026 w\u0142asnymi rodzicami (sic!), kt\u00f3rzy ju\u017c od ponad 20 lat nie \u017cyj\u0105. To jest jak wielka rana, kt\u00f3ra nie wiem czy kiedykolwiek si\u0119 zabli\u017ani. Zw\u0142aszcza, \u017ce wszystko sta\u0142o si\u0119 nagle. W czwartek dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce jest w szpitalu i wys\u0142a\u0142am SMS z pytaniem, czy czego\u015b potrzebuje. Odpisa\u0142, \u017ce nie. W pi\u0105tek by\u0142 transplantolog i skierowa\u0142 do pilnego, ratuj\u0105cego \u017cycie przeszczepu, o czym powiedzia\u0142a mi jego siostra. W sobot\u0119 obudzi\u0142am si\u0119 o 7:45. \u015ani\u0142o mi si\u0119, \u017ce jestem u niego w szpitalu i trzymam za r\u0119k\u0119, ale nagle weszli jacy\u015b ludzie i kazali my wyj\u015b\u0107. Te nasze d\u0142onie si\u0119 rozerwa\u0142y. Nied\u0142ugo potem okaza\u0142o si\u0119 \u017ce zmar\u0142. P\u0142aka\u0142am tak, \u017ce na stacji benzynowej nie zap\u0142aci\u0142am za benzyn\u0119, co kilka dni p\u00f3\u017aniej zaowocowa\u0142o wizyt\u0105 str\u00f3\u017c\u00f3w prawa u nas w domu, a Ulubiony, czyli m\u00f3j m\u0105\u017c, musia\u0142 biega\u0107 na t\u0119 stacj\u0119 i p\u0142aci\u0107 za mnie niezap\u0142acony rachunek. Z rozpaczy nap\u0142aka\u0142am sobie w klawiatur\u0119 laptopa tak, \u017ce a\u017c trzeba j\u0105 by\u0142o wymienia\u0107. W uszach s\u0142ysza\u0142am jednak \u015bmiech Rafa\u0142a. Wiem, \u017ce \u015bmia\u0142by si\u0119 do rozpuku z tej zalanej \u0142zami klawiatury i wizyty policji w domu. A ja \u015bmia\u0142abym si\u0119 z Nim. My\u015bl\u0119 o Nim codziennie. Rozmawiam z Nim i puszczam sobie to, czego s\u0142uchali\u015bmy razem. Co najmniej kilkana\u015bcie razy przeczyta\u0142am wszystkie nasze SMSy, kt\u00f3re mam w telefonie, a zebra\u0142o si\u0119 tego z kilku lat, bo nic nie kasuj\u0119. Wiele z tych SMS\u2019\u00f3w to straszne g\u0142upoty, bo cytaty z film\u00f3w. Na dow\u00f3d tego, \u017ce jedno my\u015bli o drugim wysy\u0142ali\u015bmy sobie cz\u0119sto fragment cytatu z filmu z informacj\u0105, na kt\u00f3rym kanale leci. Brzmia\u0142o to np. tak:<\/p>\n
\u201eZa chwil\u0119 na Stopklatce wyjdzie pies z Murzynem\u201d.<\/p><\/blockquote>\n
I na to przychodzi\u0142a odpowied\u017a:<\/p>\n
\u201eStarczy ju\u017c tego alibi panie Kramer\u201d.<\/p><\/blockquote>\n
Z tego powodu gdy ostatnio w telewizji lecia\u0142 film Vabank<\/em> pop\u0142aka\u0142am si\u0119, a Ulubiony d\u0142ugo nie m\u00f3g\u0142 mnie uspokoi\u0107. Dlatego nie wiem czy \u017cyj\u0119. Dzi\u015b s\u0105 Zaduszki. U Rafa\u0142a by\u0142am w Halloween. Pu\u015bci\u0142am mu jedn\u0105 z piosenek, kt\u00f3rych kiedy\u015b razem s\u0142uchali\u015bmy. Teraz s\u0142ucham ich sama. Chocia\u017c\u2026 mam wra\u017cenie, \u017ce jest przy mnie ca\u0142y czas. A mo\u017ce to z\u0142udzenie? No bo czy wraz z nim nie umar\u0142am i ja? Przynajmniej w po\u0142owie.<\/p>\n
G\u0142os\u00a0<\/strong><\/p>\n
Rafa\u0142owi Chomiczowi (1967-2023)<\/em><\/p>\n
Po zmar\u0142ych, kt\u00f3rych lubi\u0142am, ceni\u0142am, kocha\u0142am\u2026
\nzostaje w mojej pami\u0119ci
\nich g\u0142os.
\nNie mog\u0119 go opisa\u0107,
\nani opowiedzie\u0107 o nim tak, by inni go poznali.
\nNie da si\u0119 go ani namalowa\u0107 ani wyrze\u017abi\u0107.
\nNie mo\u017cna go wy\u015bpiewa\u0107 ani zagra\u0107 na \u017cadnym instrumencie.
\nA struny, kt\u00f3rymi brzmia\u0142 odesz\u0142y.
\nDlatego g\u0142os \u017cyje ze mn\u0105.
\nI umrze.
\nWraz ze mn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dosta\u0142am ostatnio maila od czytelnika Marka B. z pytaniem czy \u017cyj\u0119\u2026 Sama si\u0119 nad tym zastanawiam. Wszystko przez\u2026 \u015bmier\u0107 Rafa\u0142a, z kt\u00f3rym przyja\u017ani\u0142am si\u0119 40 lat. Zmar\u0142 nagle 26 sierpnia, czego zupe\u0142nie si\u0119 nie spodziewa\u0142am ani ja ani nikt ze znajomych czy rodziny. Chorowa\u0142 od…<\/p>\n