Pisa\u0142am kiedy\u015b o tym, \u017ce jako dziecko, nauczona przez ojca patriotycznych piosenek \u015bpiewa\u0142am: \u201eTam na b\u0142oniu b\u0142yszczy kwiecie. Stoi u\u0142an na bidecie\u201d. Wiedzia\u0142am co to bidet, bo u stryja w domu by\u0142. Nie wiedzia\u0142am jednak co to \u201ewideta\u201d. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce u\u0142an, by by\u0107 wy\u017cszym staje czasem na bidecie i wtedy wygl\u0105da powa\u017cniej i dostojniej. Zw\u0142aszcza jak stoi na tym bidecie wyprostowany. Mo\u017ce troch\u0119 dziwnie wygl\u0105da, ale doro\u015bli s\u0105 z regu\u0142y dziwni. Ojciec us\u0142yszawszy o stoj\u0105cym na bidecie u\u0142anie ma\u0142o nie pad\u0142. Szybko wyja\u015bni\u0142, \u017ce chodzi o widet\u0119, a nie bidet, a \u201ewideta\u201d to warta, stra\u017c, czujka, a tak\u017ce asekuracyjnie doda\u0142 co to \u201eb\u0142onie\u201d, bym bro\u0144 Bo\u017ce w innej patriotycznej pie\u015bni nie \u015bpiewa\u0142a \u201eza nami piechoty pe\u0142ne d\u0142onie\u201d.<\/p>\n
Przypomnia\u0142a mi si\u0119 ostatnio ta historia, bo uczestniczy\u0142am w czym\u015b co jest takim samym dysonansem, jak u\u0142an stoj\u0105cy na bidecie. Niestety o ile u\u0142an by\u0142 obecny jedynie w mojej dzieci\u0119cej wyobra\u017ani, o tyle to, co zobaczy\u0142am dzia\u0142o si\u0119 publicznie i by\u0142o Gal\u0105. Gal\u0105\u2026 na bidecie!<\/p>\n
By\u0142a to Gala z okazji stulecia pewnej instytucji kultury. By\u0142am na niej obecna, gdy\u017c zrobienie Gali by\u0142o mo\u017cliwe m.in. dzi\u0119ki temu, \u017ce zgodzi\u0142am si\u0119 w ramach pewnych zobowi\u0105za\u0144 odby\u0107 w pewnym miejscu spotkanie autorskie, z kt\u00f3rego honorarium \u201eprzytuli\u0142a\u201d ta instytucja. By\u0142a nas bodaj\u017ce tr\u00f3jka takich autor\u00f3w. W ka\u017cdym razie to dzi\u0119ki temu zaproszeni na Gal\u0119 mogli skosztowa\u0107 tego i owego oraz wypi\u0107 lamk\u0119 wina. Bez dobrej woli m.in. mojej ta instytucja kultury nie mia\u0142aby pieni\u0119dzy na jubileusz.<\/p>\n
Sam jubileusz, a konkretnie to, co na nim pokazano, by\u0142 dla mnie do\u015b\u0107 szokuj\u0105cy. Po pierwsze z okazji stulecia odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad znanego mi dziennikarza i historyka \u2013 niezwykle sympatycznego cz\u0142owieka, ale o osobowo\u015bci silnie narcystycznej. Dlatego jego wyk\u0142ad o historii tej instytucji by\u0142 mniej o jej historii, a bardziej o\u2026 w\u0142asnych, rodzinnych koligacjach i tym podobnych sprawach. Z boku patrz\u0105c by\u0142o to troszk\u0119 \u015bmieszne, ale\u2026 od biedy mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce na sw\u00f3j spos\u00f3b urocze. By\u0142 te\u017c wyk\u0142ad pewnej pani naukowczyni, kt\u00f3ra opowiada\u0142a o przysz\u0142o\u015bci takich miejsc, jak obchodz\u0105ca jubileusz stulecia instytucja. To by\u0142 najlepszy moment Gali i w\u0142a\u015bciwie jedyny na poziomie godnym tego typu plac\u00f3wki. Potem by\u0142o ju\u017c tylko gorzej. Na scen\u0119 zaproszono \u017con\u0119 zmar\u0142ego pracownika i wr\u0119czono jej jaki\u015b upominek wspominaj\u0105c go jako kogo\u015b niezwyk\u0142ego. Przyj\u0119\u0142am to zreszt\u0105 najpierw za dobr\u0105 monet\u0119, bo nie zna\u0142am cz\u0142owieka. W prze\u015bwiadczeniu, \u017ce to cudowny gest tkwi\u0142abym pewnie d\u0142ugo, gdyby nie zdobyta dos\u0142ownie chwil\u0119 potem informacja, \u017ce pan wybitny nie by\u0142, a pani by\u0142a\u2026 by\u0142\u0105 \u017con\u0105 zmar\u0142ego. Na dodatek rozwiedzione ma\u0142\u017ce\u0144stwo dar\u0142o ze sob\u0105 po rozwodzie koty i to publicznie, a druga \u017cona, kt\u00f3ra by\u0142a wdow\u0105 nie zosta\u0142a na Gal\u0119 zaproszona.<\/p>\n
Wreszcie nast\u0105pi\u0142 moment okre\u015blony mianem czego\u015b dla\u2026 ducha. Tym czym\u015b by\u0142 koncert. Je\u015bli kto\u015b my\u015bli, \u017ce w dzisiejszej Polsce koncert w instytucji kultury wygl\u0105da tak, jak kiedy\u015b, czyli zebrani obcuj\u0105 z muzyk\u0105 wysok\u0105 itd. jest w b\u0142\u0119dzie. Ot\u00f3\u017c go\u015bciom zaserwowano\u2026 piosenki popularne i to z tak zwanej \u201edolnej\u201d p\u00f3\u0142ki. By\u0142y wi\u0119c piosenki radiowe z lat 60 i 70, o tre\u015bci raczej niezbyt pasuj\u0105cej do \u015bwi\u0119tuj\u0105cej jubileusz instytucji. Na dodatek wykonuj\u0105ca je artystka (z wykszta\u0142cenia aktorka, ale bardziej znana jako piosenkarka i to niezbyt popularna) wyci\u0105ga\u0142a z publiczno\u015bci m\u0119\u017cczyzn i wprowadza\u0142a na scen\u0119, a tam… na oczach wszystkich \u0142apa\u0142a za garnitury (z przodu i z ty\u0142u), rozpina\u0142a im marynarki i klepa\u0142a po brzuszkach powoduj\u0105c u wyci\u0105gni\u0119tych na scen\u0119 pan\u00f3w spory dyskomfort. Wyrwa\u0107 si\u0119 bowiem z jej szpon\u00f3w by\u0142o trudno, a nie ka\u017cdy ma ch\u0119\u0107 wyst\u0119powa\u0107 przed publiczno\u015bci\u0105 i podrygiwa\u0107 w rytm \u015brednio ambitnych utwor\u00f3w. Na koniec artystka spyta\u0142a, czy mo\u017ce za\u015bpiewa\u0107 frywoln\u0105 piosenk\u0119 disco polo. Nie wyobra\u017cam sobie, by w takiej sytuacji kto\u015b z Sali na tego typu pytanie powiedzia\u0142 \u201enie\u201d. Tak wi\u0119c, cho\u0107 z min mo\u017cna by\u0142o wywnioskowa\u0107, \u017ce publika rada temu nie by\u0142a, artystka za\u015bpiewa\u0142a utw\u00f3r, kt\u00f3ry ma w swoim repertuarze, a kt\u00f3rego nie zacytuj\u0119, gdy\u017c nie chodzi mi o to, by zidentyfikowa\u0107 j\u0105 czy obchodz\u0105c\u0105 jubileusz instytucj\u0119. Utw\u00f3r jednak by\u0142 co najmniej frywolny i dotyczy\u0142 eufemistycznie m\u00f3wi\u0105c seksu pozama\u0142\u017ce\u0144skiego, zawiera\u0142 te\u017c analiz\u0119 rozmiar\u00f3w przyrodzenia podmiotu lirycznego (rym celowy). Z tre\u015bci\u0105 utworu zapozna\u0142 mnie kiedy\u015b m\u00f3j Panicz Syn i by\u0142 to dla niego synonim najwi\u0119kszego obciachu. Z tego powodu, gdy tylko us\u0142ysza\u0142am pierwsze takty nagra\u0142am fragment wyst\u0119pu, wys\u0142a\u0142am to synowi MMS-em z tekstem: \u201etak wygl\u0105da stulecie\u201d dodaj\u0105c na ko\u0144cu nazw\u0119 instytucji-jubilatki, bo naprawd\u0119 repertuar powodowa\u0142 u mnie (a potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce u wielu innych os\u00f3b r\u00f3wnie\u017c) spory dysonans poznawczy. Odpowied\u017a od syna przysz\u0142a b\u0142yskawicznie: \u201eBo\u017ce! To si\u0119 nie dzieje naprawd\u0119!\u201d. Niestety. Dzia\u0142o si\u0119.<\/p>\n
Z owej Gali powsta\u0142a rejestracja, a mnie poproszono o zmontowanie z tego kilkunastu minutowego reporta\u017cu. Fina\u0142 tej sprawy to ju\u017c opowie\u015b\u0107 na inny zupe\u0142nie temat, kt\u00f3rym by\u0107 mo\u017ce te\u017c si\u0119 zajm\u0119, bo to kolejny absurd wart opisania. Ale teraz zastanawia mnie jedno: m\u00f3wimy o upadku kultury, o popkulturze wdzieraj\u0105cej si\u0119 do instytucji wysokich. Stawiamy tu za przyk\u0142ad Telewizj\u0119 Publiczn\u0105, kt\u00f3ra wynios\u0142a na piedesta\u0142 disco polo zwane wcze\u015bniej muzyk\u0105 chodnikow\u0105. Ale to wdzieranie si\u0119 popkultury zaczyna si\u0119 w tych mniejszych instytucjach. W Domach Kultury, kt\u00f3re ch\u0119tniej prowadz\u0105 zaj\u0119cia z gier komputerowych ni\u017c plastyczne. W Bibliotekach, kt\u00f3re prze\u015bcigaj\u0105c si\u0119 w pr\u00f3bach zdobywania czytelnik\u00f3w stawiaj\u0105 na literatur\u0119 typu 50 twarzy Greya<\/em> i to kupuj\u0105 do swoich kolekcji. W teatrach, kt\u00f3re cz\u0119sto, by przyci\u0105gn\u0105\u0107 publiczno\u015b\u0107 anga\u017cuj\u0105 do udzia\u0142u w sztukach celebryt\u00f3w, gdy zawodowi aktorzy klepi\u0105 bied\u0119 i siedz\u0105 na bezrobociu.<\/p>\n Na razie nie zda\u0142am jeszcze pytania organowi nadzoruj\u0105cemu instytucj\u0119 kultury \u2013 jubilatk\u0119, co my\u015bli o Gali, na kt\u00f3rej stoj\u0105cy na czele organu by\u0142 obecny i zabiera\u0142 nawet g\u0142os. Bo mam wra\u017cenie, \u017ce te\u017c by\u0142 tym za\u017cenowany. Zadanie pytania mog\u0142oby mu t\u0119 \u017cenad\u0119 przypomnie\u0107, a przecie\u017c mamy Nowy Rok. Niech to co \u017cenuj\u0105ce zostanie w starym. Ale\u2026. Mo\u017ce jeszcze spytam? W ko\u0144cu \u201estulecie na bidecie\u201d nie dzieje si\u0119 codziennie. Trudno je wi\u0119c zapomnie\u0107. Szkoda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pisa\u0142am kiedy\u015b o tym, \u017ce jako dziecko, nauczona przez ojca patriotycznych piosenek \u015bpiewa\u0142am: \u201eTam na b\u0142oniu b\u0142yszczy kwiecie. Stoi u\u0142an na bidecie\u201d. Wiedzia\u0142am co to bidet, bo u stryja w domu by\u0142. Nie wiedzia\u0142am jednak co to \u201ewideta\u201d. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce u\u0142an, by by\u0107…<\/p>\n