12 grudnia 2018 r.
Dyrektor Instytutu Ksi\u0105\u017cki
Pan Dariusz Jaworski<\/p>\n\n\n\n
Szanowny Panie Dyrektorze,<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119kujemy za szybk\u0105 odpowied\u017a na nasz list otwarty, kt\u00f3ra to odpowied\u017a \u2013 tak\u0105 mamy nadziej\u0119 \u2013 b\u0119dzie zaczynem konstruktywnego rozwi\u0105zania problemu. A \u017ce problem istnieje i wzbiera, wiadomo nie od dzi\u015b, czego dowodem s\u0105 procesy wytaczane bibliotekom przez Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (jak dot\u0105d zawsze wygrane przez biblioteki) i wielokrotne pr\u00f3by rozmowy r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk tw\u00f3rczych \u2013 nie tylko \u201edzieci\u0119cych\u201d \u2013 z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kt\u00f3re na razie nie wypracowa\u0142y satysfakcjonuj\u0105cego obie strony stanowiska.W odpowiedzi Pana Dyrektora na nasz list znajdujemy ust\u0119p kluczowy dla zrozumienia sedna problemu (*podkre\u015blenie nasze):<\/p>\n\n\n\n
\u201eW ocenie Instytutu Ksi\u0105\u017cki nie ma \u017cadnych przeszk\u00f3d prawnych, aby z tw\u00f3rc\u0105 mog\u0142a zosta\u0107 zawarta umowa o dzie\u0142o, nieobj\u0119ta obowi\u0105zkiem ubezpieczenia spo\u0142ecznego, kt\u00f3rej przedmiotem jest spotkanie autorskie,\u00a0pod warunkiem jednak, \u017ce temu spotkaniu mo\u017cna przypisa\u0107 cechy utworu<\/strong>*.\u00a0Ten warunek spe\u0142ni jednak tylko spotkanie autorskie o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wype\u0142niaj\u0105ce kryteria tw\u00f3rczego i indywidualnego dzie\u0142a (utworu)<\/strong>, w rozumieniu przepis\u00f3w Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych*. Nie ma r\u00f3wnie\u017c \u017cadnych przeszk\u00f3d prawnych, aby wynagrodzenie za spotkanie autorskie by\u0142o wyp\u0142acane tw\u00f3rcy prowadz\u0105cemu dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 na podstawie wystawionej przez niego faktury. Jednak o rodzaju umowy zawieranej z tw\u00f3rc\u0105, kt\u00f3rej przedmiotem jest spotkanie autorskie, zawsze decydowa\u0107 musi suwerennie organizator tego spotkania\u201d.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csza interpretacja Ustawy o prawie autorskim nak\u0142ada na organizatora spotkania odpowiedzialno\u015b\u0107 za zakwalifikowanie spotkania autorskiego do kategorii \u201edzie\u0142a\u201d lub zlecenia, co ma swoje wa\u017ckie konsekwencje prawne i podatkowe. Jak wiadomo biblioteki, szko\u0142y i domy kultury planuj\u0105 wydarzenia kulturalne \u2013 w tym spotkania autorskie \u2013 z wielomiesi\u0119cznym wyprzedzeniem, stoczywszy przedtem d\u0142ug\u0105 batali\u0119 o ministerialne i instytutowe granty. A zatem organizator spotkania zawieraj\u0105c odpowiedni\u0105 umow\u0119 (o dzie\u0142o lub zlecenie) z autorem\/autork\u0105 obowi\u0105zany jest zawczasu, przed takim spotkaniem, orzec czy b\u0119dzie mia\u0142o ono charakter niestandardowy, niepowtarzalny, wype\u0142niaj\u0105cy kryteria tw\u00f3rczego i indywidualnego dzie\u0142a (utworu), czy te\u017c nie. To oczekiwanie ze strony ustawodawcy, Ministerstwa Kultury i jego agend (w tym Instytutu Ksi\u0105\u017cki) generuje nieprawdopodobny chaos, otwiera bowiem pole dla b\u0142\u0119dnych interpretacji, nadu\u017cy\u0107. Brak jest twardych kryteri\u00f3w oceny w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015blamy, i\u017c spotkania autorskie dla m\u0142odej widowni maj\u0105 swoj\u0105 specyfik\u0119 \u2013 s\u0105 swoistym spektaklem, kt\u00f3ry zawiera w sobie elementy warsztatu, widowiska, recytacji, debaty. Maj\u0105 zatem ka\u017cdorazowo walory dzie\u0142a.Z obawy jednak przed uchybieniem nieprecyzyjnej wyk\u0142adni Ustawy o prawie autorskim biblioteki i domy kultury odst\u0119puj\u0105 od organizacji spotka\u0144, lub nalegaj\u0105 na podpisanie um\u00f3w zlecenia jako jedyn\u0105 \u201ebezpieczn\u0105\u201d form\u0119 kontraktu z autorem. \u0179r\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re chc\u0105 pozosta\u0107 anonimowe, wskazuj\u0105c przyczyny tej praktyki, cz\u0119sto przywo\u0142uj\u0105 przekazywany im pogl\u0105d Instytutu Ksi\u0105\u017cki na charakter spotka\u0144 autorskich, kt\u00f3ry sprowadza si\u0119 do twierdzenia, \u017ce spotkaniom takim brak cech kwalifikuj\u0105cych je do zawieranie um\u00f3w o dzie\u0142o.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d przesz\u0142o stu sygnatariuszy listu du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 spotka\u0142a si\u0119 osobi\u015bcie z powo\u0142ywaniem si\u0119 bibliotek na autorytet Instytutu Ksi\u0105\u017cki. Zarzucanie im k\u0142amstwa uwa\u017camy za nieporozumienie.<\/p>\n\n\n\n Brak oczywistej wyk\u0142adni przepis\u00f3w mno\u017cy precedensy, kt\u00f3re nieuchronnie znajd\u0105 sw\u00f3j fina\u0142 przed s\u0105dem. To nie jest tylko sprawa komfortu autor\u00f3w i bibliotekarzy, to fundamentalna kwestia zaufania do prawa i do instytucji pa\u0144stwowych.Zapewne zgodzimy si\u0119 co do tego, \u017ce autorzy i spotkania autorskie s\u0105 najlepszymi sprzymierze\u0144cami czytelnictwa. Chaos w kwestiach um\u00f3w daje fatalny efekt \u2013 ubywa spotka\u0144, pog\u0142\u0119bia si\u0119 frustracja \u015brodowiska, podwa\u017cane jest zaufanie do zwierzchnika i prawodawcy.Biblioteki i domy kultury to maszyny nap\u0119dzane czystym entuzjazmem. Kiedy \u201egenera\u0142\u201d kultury pi\u0119trzy przeszkody przed swoj\u0105 armi\u0105 \u201eszeregowc\u00f3w\u201d kultury, efekt musi by\u0107 op\u0142akany. Kto, je\u015bli nie Instytut Ksi\u0105\u017cki \u2013 w wyobra\u017ani zbiorowej \u201eMinisterstwo Ksi\u0105\u017cki\u201d \u2013 mia\u0142by przyczyni\u0107 si\u0119 do uporz\u0105dkowania chaosu, kt\u00f3ry szkodzi ksi\u0105\u017cce i kulturze.<\/p>\n\n\n\n Wobec powy\u017cszego nie prostujemy wystosowanego przez nas listu otwartego z dnia 30 listopada 2018 roku w sprawie finansowania spotka\u0144 autorskich. Jednocze\u015bnie apelujemy do Pana Dyrektora o wyznaczenie terminu spotkania, na kt\u00f3rym delegacja sygnatariuszy naszego Listu Otwartego mog\u0142aby przedstawi\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo swoje stanowisko w powy\u017cszej sprawie licz\u0105c na konstruktywne wypracowanie stanowiska satysfakcjonuj\u0105cego obie strony.<\/p>\n\n\n\n Z wyrazami szacunku<\/p>\n\n\n\n W imieniu 118 tw\u00f3rc\u00f3w ksi\u0105\u017cek dla dzieci, sygnatariuszy listu otwartego:<\/p>\n\n\n\n Barbara Gawryluk, Grzegorz Kasdepke, Joanna Olech, Pawe\u0142 Pawlak, Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska<\/strong>, Zofia Stanecka, Katarzyna Wasilkowska, El\u017cbieta Wasiuczy\u0144ska, Wojciech Wid\u0142ak, Rafa\u0142 Witek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 12 grudnia 2018 r.Dyrektor Instytutu Ksi\u0105\u017ckiPan Dariusz Jaworski Szanowny Panie Dyrektorze, Dzi\u0119kujemy za szybk\u0105 odpowied\u017a na nasz list otwarty, kt\u00f3ra to odpowied\u017a \u2013 tak\u0105 mamy nadziej\u0119 \u2013 b\u0119dzie zaczynem konstruktywnego rozwi\u0105zania problemu. A \u017ce problem istnieje i wzbiera, wiadomo nie od dzi\u015b, czego dowodem s\u0105…<\/p>\n