Na co dzie\u0144 my\u015bl\u0119 proz\u0105. Jak ka\u017cdy. S\u0105 jednak takie momenty, gdy my\u015blenie proz\u0105 jest zachwiane. Z regu\u0142y, gdy naczytam si\u0119 czego poetyckiego, lub co\u015b poetyckiego obejrz\u0119. Wczoraj i nas\u0142ucha\u0142am si\u0119 (robi\u0142am dla Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego materia\u0142 o Herbercie) i naogl\u0105da\u0142am. Wieczorem wraz z synem obejrzeli\u015bmy film „Balzac i ma\u0142a Chinka”. Nies\u0142ychanie poetyck\u0105 opowie\u015b\u0107 o mi\u0142o\u015bci w czasach rewolucji kulturalnej w Chinach. Dw\u00f3ch nastolatk\u00f3w zostaje skazanych na reedukacj\u0119 w wiosce wysoko w g\u00f3rach. Obaj zakochuj\u0105 si\u0119 w pi\u0119knej krawc\u00f3wnie. Czytaj\u0105 jej zakazane powie\u015bci Balzaca i odmieniaj\u0105 jej \u017cycie tak, \u017ce porzuca wiosk\u0119. Chce zobaczy\u0107 co jeszcze \u015bwiat ma jej do zaoferowania. Cho\u0107 z jej zachowania wynika, \u017ce nie bardzo zrozumia\u0142a Balzaca. W filmie jest wiele pi\u0119knych scen. Zw\u0142aszcza ta, gdy jeden z ch\u0142opc\u00f3w czyta noc\u0105 jedn\u0105 z zakazanych ksi\u0105\u017cek, a rano na pytanie drugiego jaka by\u0142a, odpowiada:<\/p>\n
– Pi\u0119kna! \u015awiat si\u0119 zmieni\u0142. Ju\u017c nic nie jest takie jak by\u0142o.<\/p>\n
A potem krzyczy:<\/p>\n
– Balzac!<\/p>\n
Literatura zawsze zmienia cz\u0142owieka. Im wi\u0119cej ksi\u0105\u017cek przeczytamy, tym jeste\u015bmy wewn\u0119trznie bogatsi. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce czytamy ze zrozumieniem.<\/p>\n
Film jest ekranizacj\u0105 biograficznej powie\u015bci re\u017cysera Sijie Dai. Widzia\u0142am „Balzaka i ma\u0142\u0105 Chink\u0119” kilka lat temu w kinie. Film zachwyci\u0142 mnie nies\u0142ychanie. Humorem, nostalgi\u0105, krajobrazem. Mojemu synowi tez si\u0119 podoba\u0142. Chcia\u0142am mu go pokaza\u0107, by i on m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce „ju\u017c nic nie jest takie jak by\u0142o”.<\/p>\n
Balzaca uwielbia\u0142a moja prababcia, Zofia z Ruszczykowskich Piekarska. Gdy m\u00f3j ojciec przyprowadzi\u0142 do domu mam\u0119, prababcia (wykszta\u0142cona, znaj\u0105ca j\u0119zyki itd.) zawo\u0142a\u0142a j\u0105 i poprosi\u0142a:<\/p>\n
– Podejd\u017a do p\u00f3\u0142ki i podaj „Ojca Goriot”.<\/p>\n
Mama podesz\u0142a i zdj\u0105wszy z p\u00f3\u0142ki ksi\u0105\u017ck\u0119 poda\u0142a prababci.<\/p>\n
– A teraz otw\u00f3rz na stronie jak on idzie zastawi\u0107 surdut.<\/p>\n
– Przepraszam pani\u0105, ale nie znam francuskiego – odpar\u0142a mama.<\/p>\n
Na to prababcia zawo\u0142a\u0142a w g\u0142os do Jacka Chruszczy\u0144skiego – przyjaciela ojca:<\/p>\n
– Panie Chruszczow! Prosz\u0119 zabra\u0107 te osob\u0119. Nie nadaje si\u0119!<\/p>\n
Fakt, \u017ce kto\u015b nie mo\u017ce przeczyta\u0107 Balzaca w oryginale by\u0142 dla niej niemal zbrodni\u0105. Co my\u015bla\u0142aby o malej niepi\u015bmiennej Chince, kt\u00f3ra „Ojca Goriot” poznawa\u0142a dzi\u0119ki dw\u00f3m ch\u0142opcom – wrogom Mao?<\/p>\n
A poezja? Ju\u017c raz pisa\u0142am o poezji wok\u00f3\u0142 mnie.<\/p>\n