Gdy pisz\u0119 ksi\u0105\u017cki to i zmy\u015blam i pisz\u0119 prawd\u0119. Zmy\u015blam bohater\u00f3w, fabu\u0142\u0119, ale w\u0105tki i zdarzenia bior\u0119 z \u017cycia, z opowie\u015bci znajomych, z historii, kt\u00f3re przeczyta\u0142am w gazetach. \u0141\u0105cz\u0119 je potem ze sob\u0105 i tak powstaje moja historia. Nie ja jedna tak robi\u0119. Jak si\u0119 okazuje w powie\u015bciach Zbigniewa Nienackiego o Panu Samochodziku wi\u0119cej jest prawdy ni\u017c fikcji. Owszem, Tomasz NN zwany Panem Samochodzikiem nigdy nie pracowa\u0142 w Samodzielnym Referacie do zada\u0144 Specjalnych w Ministerstwie Kultury i Sztuki, bo w\u0105tpi\u0119, czy w og\u00f3le taka kom\u00f3rka tam istnia\u0142a, ale nie o to chodzi. Pan Samochodzik z regu\u0142y odwiedza prawdziwe miejsca, a historyczne zagadki, kt\u00f3re rozwi\u0105zuje pokazuj\u0105 nam cz\u0119\u015b\u0107 jakiej\u015b historii. Warto j\u0105 pozna\u0107.<\/p>\n
Dzi\u015b, kiedy z roku na rok wiem wi\u0119cej o Panu Samochodziku \u015bmieszy mnie postawa znajomych, kt\u00f3rzy poza lektur\u0119 nie wyszli. Oni zawsze twierdz\u0105, \u017ce to ksi\u0105\u017cki dla dzieci. \u017be ludzie w moim wieku nie powinni ju\u017c tego czyta\u0107. Nie prawda. Czyta\u0142am Pana Samochodzika po kilkana\u015bcie razy i za ka\u017cdym razem w ksi\u0105\u017ckach o nim znajduj\u0119 co\u015b nowego. Nie dalej jak wczoraj zacz\u0119\u0142am szpera\u0107 w internecie w poszukiwaniu Ernsta Wiecherta – autora „Dzieci Jeromin\u00f3w”. Ksi\u0105\u017cki pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w ksi\u0119garniach. Na allegro dorwa\u0142am jedynie „Las umar\u0142ych”, cho\u0107 mo\u017cna kupi\u0107 jeszcze „Ba\u015bnie” oraz „Lasy i ludzie”. Przeczyta\u0142am w sieci skomplikowany \u017cyciorys Wiecherta – niemieckiego pisarza mazurskiego, kt\u00f3ry w 1950 roku umar\u0142 w Szwajcarii. Gdyby nie Nienacki nie wiedzia\u0142abym, \u017ce taki pisarz w og\u00f3le istnia\u0142. To Nienacki wspomnia\u0142 o nim w ksi\u0105\u017ckach „Pan Samochodzik i Z\u0142ota r\u0119kawica” oraz „Pan Samochodzik i Niewidzialni”. Tak jak z Wiechertem jest z wieloma rzeczami – z nazwiskami, miejscowo\u015bciami itp. I cho\u0107 Nienacki czasem zmy\u015bla (gdy mia\u0142am 10 lat w atlasie samochodowym Polski nadaremno szuka\u0142am Kortumowa) warto jednak to o czym pisze sprawdza\u0107. Mo\u017cna prze\u017cy\u0107 prawdziw\u0105 przygod\u0119.<\/p>\n
Gdy pierwszy raz pojecha\u0142am do Jerzwa\u0142du, a na drodze min\u0119\u0142am Gardzie\u0144 poczu\u0142am szybsze bicie serca. C\u00f3\u017c… w ksi\u0105\u017cce „Pan Samochodzik i Niewidzialni” Nienacki opisa\u0142 Gardzie\u0144, w nim… ruiny dworu Jenny von Gustedt. (To tu na pod\u0142odze le\u017ca\u0142 zwi\u0105zany Pi\u0119kny Lolo). Czy sta\u0142 tu taki dw\u00f3r? Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce tak (informacj\u0119 o tym podaje nawet Wikipedia) w Gardzieniu naprawd\u0119 mieszka\u0142a Jenny von Gustedt, naprawd\u0119 by\u0142a nie\u015blubn\u0105 c\u00f3rk\u0105 Hieronima Bonaparte i Diany von Pappenheim, by\u0142a te\u017c przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 Goethego. Jej dw\u00f3r (co mo\u017cna wyczyta\u0107 z ksi\u0105\u017cki Nienackiego), kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w Gardzieniu, zosta\u0142 rozebrany w 1976 roku ju\u017c po napisaniu ksi\u0105\u017cki „Pan Samochodzik i Niewidzialni”. W ostatni poniedzia\u0142ek wraz z moim synem Ma\u0107kiem i Johnym Bravo wybrali\u015bmy si\u0119 szuka\u0107 resztek dworu. Oczywi\u015bcie wszystko w ramach zlotu Nienackofan\u00f3w. Najpierw przywita\u0142 nas drogowskaz z napisem Gardzie\u0144 i ogranicznikiem pr\u0119dko\u015bci do 50, bo Gardzie\u0144 tak jak opisa\u0142 to Nienacki le\u017cy na zakr\u0119cie szosy wiod\u0105cej z I\u0142awy do Jerzwa\u0142du. Pierwsza napotkana osoba kieruje nas na zaro\u015bni\u0119t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119, ale resztek dworu znale\u017a\u0107 nie mo\u017cemy. Idziemy do\u015b\u0107 d\u0142ugo drog\u0105, ale nie napotykamy nawet na jedna ceg\u0142\u0119. Gdy zrezygnowani wracamy, pewni, \u017ce po budowli nie pozosta\u0142 nawet jeden kamie\u0144, napotykamy na kobiet\u0119. Sprowadzi\u0142a si\u0119 tu w latach siedemdziesi\u0105tych. Dobrze pami\u0119ta dw\u00f3r i… pokazuje nam jego resztki. Niski murek ukryty w krzakach, zwalone ceg\u0142y i walaj\u0105ce si\u0119 dach\u00f3wki. Bierzemy po jednej na pami\u0105tk\u0119. Tyle zosta\u0142o z domu „czerwonej arystokratki” co w powie\u015bci Nienackiego i na naszych p\u00f3\u0142kach z wakacyjnymi trofeami.<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce „Pan Samochodzik i Niewidzialni” opisany jest tez Ogrodzieniec – niemiecka nazwa Neudeck. To ostatnia siedziba i miejsce \u015bmierci marsza\u0142ka Rzeszy Paula von Hindenburga (Paula Ludwiga Hansa Antona von Beneckendorff und von Hindenburg). Po odnalezieniu ruin dworku Jenny von Gustedt jedziemy do Ogrodzie\u0144ca. Przed PGR czytam fragment z ksi\u0105\u017cki. Ten fragment, w kt\u00f3rym Pan Samochodzik przyje\u017cd\u017ca do Ogrodzie\u0144ca i szuka pozosta\u0142o\u015bci pa\u0142acu Hindenburga. Tu w 1933 roku Hindenburg symbolicznie przekaza\u0142 w\u0142adz\u0119 Hitlerowi. Niezbyt by\u0142 z tego zadowolony. W ko\u0144cu Hindenburg by\u0142 dwa razy von, a Hitler… tylko kapral. Wje\u017cd\u017camy na teren PGR i tak jak Pan Samochodzik sekretark\u0119, tak my pytamy jakiego\u015b pana o pa\u0142ac Hindenburga. Pan, w przeciwie\u0144stwie do ksi\u0105\u017ckowej sekretarki, o Hindenburgu s\u0142ysza\u0142 i pokazuje nam \u015bcie\u017ck\u0119 wiod\u0105c\u0105 do \u017c\u00f3\u0142tego domu. Tam mamy spyta\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w tym domu mieszka. I tak… od s\u0142owa do s\u0142owa natrafiamy na pierwowz\u00f3r starego Neumanna opisanego w ksi\u0105\u017cce o Niewidzialnych. Pan pokazuje nam resztki pa\u0142acu, pozbawiony sufitu skarbiec z szerokimi na d\u0142o\u0144 \u017celaznymi drzwiami. Skarbiec tak dok\u0142adnie opisany przez Nienackiego w Niewidzialnych, \u017ce a\u017c jeste\u015bmy zdziwieni. Wygl\u0105da tak, jak w ksi\u0105\u017cce. C\u00f3\u017c… pan przewodnik ponad 30 lat temu tak samo jak nas oprowadza\u0142 Nienackiego, bo od powojnia oprowadza tu wszystkich. Pokazuje nam drzewo, pod kt\u00f3rym siadywa\u0142 Hindenburg, a w domu gazet\u0119 z roku, kiedy pa\u0142ac budowano. Po powrocie do Warszawy czytam o Hindenburgu, pa\u0142acu, mauzoleum itd. I nie zgadzam si\u0119, \u017ce Pan Samochodzik Nienackiego to ksi\u0105\u017cki tylko dla dzieci. Nie zgadzam si\u0119, \u017ce nic nie wnosz\u0105. Dzi\u0119ki nim poznaj\u0119 lepiej histori\u0119, mam ja jak na wyci\u0105gni\u0119cie d\u0142oni. No i nadal prze\u017cywam przygody. Zupe\u0142nie tak, jak wtedy, gdy czyta\u0142am te ksi\u0105\u017cki po raz pierwszy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gdy pisz\u0119 ksi\u0105\u017cki to i zmy\u015blam i pisz\u0119 prawd\u0119. Zmy\u015blam bohater\u00f3w, fabu\u0142\u0119, ale w\u0105tki i zdarzenia bior\u0119 z \u017cycia, z opowie\u015bci znajomych, z historii, kt\u00f3re przeczyta\u0142am w gazetach. \u0141\u0105cz\u0119 je potem ze sob\u0105 i tak powstaje moja historia. Nie ja jedna tak robi\u0119. Jak si\u0119…<\/p>\n