Zastanawia\u0142am si\u0119 ostatnio nad tym, jak niewiele wiemy o masonach. Co\u015b tam niby dzwoni nam w uchu, ale nie do ko\u0144ca. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi kompletnie nie ma poj\u0119cia kim byli wolnomularze. Nie ma tez poj\u0119cia kto nale\u017ca\u0142 do lo\u017cy maso\u0144skich itd. My\u015bla\u0142am o tym kilka tygodni temu, gdy przytrafi\u0142a mi si\u0119 zabawna rozmowa z pewnym snobem mitomanem, ale i wczoraj, gdy o poranku w\u0119drowa\u0142am po parku wok\u00f3\u0142 pa\u0142acu w Dobrzycy. Powinnam zacz\u0105\u0107 od historii snoba mitomana, ale zaczn\u0119 od parku, kt\u00f3ry pchn\u0105\u0142 mnie zn\u00f3w w obj\u0119cia Pana Samochodzika. Jak to?<\/p>\n\n\n\n
Chyba ju\u017c wiem, co czu\u0142 Pan Samochodzik, gdy w Jan\u00f3wce chodzi\u0142 po parku wok\u00f3\u0142 niesamowitego dworu. Dobrzyca bardzo mi si\u0119 skojarzy\u0142a z Jan\u00f3wk\u0105. Nocowa\u0142am wczoraj w pa\u0142acu, a konkretnie w przypa\u0142acowym hoteliku. Hotelik, jak hotelik, skromny. Za to park…. przebogaty. Rano by\u0142am um\u00f3wiona w biurze pa\u0142acowym o \u00f3smej. Opu\u015bci\u0142am jednak sw\u00f3j pokoik znacznie wcze\u015bniej, by zwiedzi\u0107 park. Bardzo pasowa\u0142 mi do mojego wyobra\u017cenia parku z \u201eNiesamowitego dworu\u201d. Wprawdzie stoj\u0105cy w nim pa\u0142ac nie jest dworem, a i w swoim planie nie przypomina budowli, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142 Nienacki, ale sam fakt, \u017ce jego pierwszy w\u0142a\u015bciciel Augustyn Gorze\u0144ski mia\u0142 zwi\u0105zki z masoneri\u0105, a symbolika architektoniczna pa\u0142acu i parku nawi\u0105zuje do tradycji wolnomularskich, sprawiaj\u0105, \u017ce czu\u0142am si\u0119 tam troch\u0119 jak w otoczeniu dworu w Jan\u00f3wce.\n<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0142ac w Dobrzycy wybudowa\u0142 w latach 1798-1799 Stanis\u0142aw Zawadzki dla adiutanta i szefa kancelarii wojskowej kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta, genera\u0142a Augustyna Gorze\u0144skiego.
Jak to jest z t\u0105 symbolik\u0105 pa\u0142acu? Zacznijmy od tego, ze budynek sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch nier\u00f3wnej wielko\u015bci skrzyde\u0142, kt\u00f3re swoim planem przypominaj\u0105 liter\u0119 L (a co za tym idzie w\u0119gielnic\u0119 maso\u0144sk\u0105). Wej\u015bcie do pa\u0142acu to czterokolumnowy portyk toska\u0144ski, kt\u00f3ry ozdobiono cytatem z Horacego \u201eIlle terrarum mihi praeter omnes angulus ridet\u201d (co po \u0142acinie oznacza: \u201eten zak\u0105tek na ziemi milszy mi ponad wszystko\u201d), a poniewa\u017c \u0142aci\u0144skie s\u0142owo angulus oznacza opr\u00f3cz zak\u0105tka r\u00f3wnie\u017c w\u0119gielnic\u0119, jeden z symboli wolnomularskich, wi\u0119c jasne jest, \u017ce kr\u0119cimy si\u0119 wok\u00f3\u0142 czego\u015b, na kszta\u0142t lo\u017cy… Gdzie w Dobrzycy spotykali si\u0119 wolnomularze? Funkcje lo\u017cy maso\u0144skiej pe\u0142ni\u0142 tu stoj\u0105cy niedaleko pa\u0142acu Panteon zbudowany na kszta\u0142t Panteonu rzymskiego. <\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c wszystko nie tak, jak w ksi\u0105\u017cce o Panu Samochodziku, ale… jest ten park czym\u015b w moim poj\u0119ciu \u0142\u0105cz\u0105cym fikcj\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Park jesieni\u0105 przypomina to, co opisa\u0142 Nienacki. Stajni i wozowni ju\u017c w nim nie ma. Jest za to wspomniany wcze\u015bniej Panteon. S\u0105 urocze alejki. No i jest platan. Najwi\u0119kszy w Polsce! Zasadzony w 1791 roku przez samego Gorze\u0144skiego, dla uczczenia konstytucji 3-go maja.
Park, kt\u00f3ry tak mnie zachwyci\u0142 usytuowany jest u zbiegu dw\u00f3ch nurt\u00f3w rzeczki Potoki i powsta\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie z pa\u0142acem. By\u0142 jednym z pierwszych w Wielkopolsce park\u00f3w krajobrazowych. Za\u0142o\u017cycielem by\u0142 ogrodnik Gie\u0144cz, kt\u00f3ry zosta\u0142 pochowany podobno na terenie parku, kt\u00f3ry nada\u0142 mu charakter ogrodu angielskiego z wczesnymi cechami ogrodu romantycznego. Stad nie zachowane ju\u017c dzi\u015b sztuczne ruiny oraz na szcz\u0119\u015bcie zachowana grota, kt\u00f3ra jest podobno pocz\u0105tkiem d\u0142ugiego podziemnego korytarza prowadz\u0105cego do Zamku G\u00f3rk\u00f3w w Ko\u017aminie. A\u017c si\u0119 chce w ni\u0105 wle\u017a\u0107… W drugiej po\u0142owie XIX w. umieszczono nad tym stawem rze\u017ab\u0119 ogrodow\u0105, tak zwan\u0105 Bab\u0119 z kamienia czy zdaniem innych Bab\u0119 Jag\u0119. Jak powiedzia\u0142a mi pani z biblioteki, kt\u00f3ra zabiera\u0142a mnie z siedziby dyrekcji pa\u0142acu, miejscowa legenda m\u00f3wi, \u017ce owa baba to pewna kobieta, kt\u00f3ra z mi\u0142o\u015bci do jakiego\u015b m\u0119\u017cczyzny ukrad\u0142a z ko\u015bcio\u0142a w Dobrzycy z\u0142oty kielich i spotka\u0142a j\u0105 za to kara. M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3rego kocha\u0142a i dla kt\u00f3rego kielich ukrad\u0142a nie by\u0142 wiele wart. Ale ta historia nie ma ju\u017c zbyt wiele wsp\u00f3lnego z masoneri\u0105, cho\u0107 figura kobiety stoi przy grocie, do kt\u00f3rej wej\u015bcie jest pocz\u0105tkiem tajemnego przej\u015bcia do zamku, co bardzo przypomina mi histori\u0119 z \u201eNiesamowitego dworu\u201d…
Sz\u0142am tym parkiem, ci\u0105gn\u0105c za sob\u0105 walizk\u0119 i fotografuj\u0105c otoczenie, kiedy przypomnia\u0142a mi si\u0119 historia ze snobem mitomanem. Zdarzy\u0142a si\u0119 kilka tygodni temu i u\u015bwiadomi\u0142a mi, \u017ce mitomania to straszna choroba. \u00d3w mitoman opowiada\u0142 niestworzone rzeczy, a my przez jaki\u015b czas brali\u015bmy je za dobre monety. Zorientowawszy si\u0119, jak si\u0119 sprawy maj\u0105 zacz\u0119li\u015bmy robi\u0107 sobie z niego jaja. I tak pewnego dnia dosz\u0142o do wspanialej wymiany zda\u0144 o masonach. \u00d3w mitoman opowiedzia\u0142, jak to w pewnym mie\u015bcie (pal sze\u015bc w jakim) by\u0142 w maso\u0144skiej knajpie. Oczywi\u015bcie bardzo drogiej, bo nasz ukochany mitoman by\u0142 jeszcze na dodatek snobem i wszystko w jego \u017cyciu musia\u0142o by\u0107 najlepsze, markowe, drogie itd. Jego znajomi musieli by\u0107 elit\u0105, czyli dyrektorami, bo w jego poj\u0119ciu elita to dyrektorzy. Gdy tak snu\u0142 swoje mitoma\u0144sko-snobistyczne opowie\u015bci zacz\u0119\u0142am go o t\u0119 maso\u0144sk\u0105 knajp\u0119 wypytywa\u0107, a jechali\u015bmy samochodem. Mitoman opowiada\u0142, \u017ce to knajpa baaardzo droga i tajna. Wchodzi si\u0119 tam przez zwyk\u0142e mieszkanie, ale otwieraj\u0105cy drzwi m\u00f3wi, \u017ce to pomy\u0142ka i dopiero, gdy tury\u015bci mu powiedz\u0105, \u017ce s\u0142yszeli, \u017ce tu jest maso\u0144ska knajpa to zgadza si\u0119 ich wpu\u015bci\u0107, ale po wys\u0142uchaniu przez nich trwaj\u0105cego 6 minut (nie wiem, czemu akurat 6) wyk\u0142adu o masonach i ich historii. Knajpa jest droga, wystr\u00f3j bogaty, a na \u015bcianach rze\u017aby…
– Jakie rze\u017aby? – zainteresowa\u0142am si\u0119.
– Nie znam si\u0119 \u2013 odpar\u0142 mitoman. – To s\u0105 w\u0142a\u015bciwie p\u0142askorze\u017aby.
– Ale co na nich jest? – spyta\u0142am, wietrz\u0105c ju\u017c, \u017ce mitoman nigdy tam nie by\u0142.
– Jacy\u015b \u015bwi\u0119ci \u2013 odpar\u0142.
– \u015awieci w maso\u0144skiej knajpie? Dziwne. – powiedzia\u0142am, a mitoman si\u0119 zmiesza\u0142. Ja za\u015b wyj\u0119\u0142am laptopa i pod\u0142\u0105czywszy si\u0119 do internetu i znalaz\u0142szy ow\u0105 knajp\u0119 w sieci zacz\u0119\u0142am o niej czyta\u0107. Niestety informacje by\u0142y sk\u0105pe. Jedynie adres. Postanowi\u0142am jednak dr\u0105\u017cy\u0107 temat i spyta\u0142am mitomana snoba, co by\u0142o m\u00f3wione podczas tego sze\u015bciominutowego wyk\u0142adu o masonach. Mitoman snob odpar\u0142, \u017ce nie s\u0142ucha\u0142 zbyt uwa\u017cnie. Na to wszystko odezwa\u0142 si\u0119 jad\u0105cy z nami kolega i spyta\u0142:
– Kto to w\u0142a\u015bciwie s\u0105 masoni?
Zapad\u0142a cisza. Czeka\u0142am w napi\u0119ciu, co na takie pytanie odpowie wszechwiedz\u0105cy snob i mitoman w jednej osobie. A on, staraj\u0105c si\u0119 nada\u0107 swojemu g\u0142osowi naukowy charakter zacz\u0105\u0142 tak…
– Masoni to s\u0105… yyy jakby to jasno i prosto powiedzie\u0107, to tacy… yyy Jakby ci to wyt\u0142umaczy\u0107 by\u015b zrozumia\u0142… yyy to s\u0105…
I w tym momencie we mnie odezwa\u0142 si\u0119 z\u0142o\u015bliwy diabe\u0142 i us\u0142u\u017cnie jak gdyby nigdy nic podpowiedzia\u0142am:
– To taka mi\u0119dzynarodowa organizacja walcz\u0105ca z monarchi\u0105.
– Tak! \u2013 Ucieszy\u0142 si\u0119 mitoman snob i doda\u0142 z uznaniem: – \u015awietnie powiedziane!
Gdyby rozmowa odbywa\u0142a si\u0119 nie w aucie, a na motorze z pewno\u015bci\u0105 bym z niego spad\u0142a. A tak… tkwi\u0142am wbita w przednie siedzenie auta z wyrazem twarzy nie wiem jakim, bo nie mia\u0142am lusterka przed nosem. Na najbli\u017cszym postoju powiedzia\u0142am koledze, kt\u00f3ry z nami jecha\u0142 i zada\u0142 pytanie o to, kim s\u0105 masoni:
– S\u0142uchaj. Nie chc\u0119 by\u015b my\u015bla\u0142, \u017ce masoni to mi\u0119dzynarodowa organizacja walcz\u0105ca z monarchi\u0105. To by\u0142 \u017cart, a ten mitoman zn\u00f3w si\u0119 pod\u0142o\u017cy\u0142. Masoneria to najkr\u00f3cej m\u00f3wi\u0105c mi\u0119dzynarodowy ruch parareligijny i etyczny o charakterze antyklerykalnym. I nie wierz, \u017ce walczy\u0142 z monarchi\u0105, bo do lo\u017cy nale\u017ca\u0142 nasz ostatni kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski.
Wi\u0119cej nie zd\u0105\u017cy\u0142am mu powiedzie\u0107, bo czas by\u0142o zn\u00f3w wsiada\u0107 do auta i wys\u0142uchiwa\u0107 kolejnego mitu… O bogatych ludziach z elity, kt\u00f3rzy zarabiaj\u0105 kup\u0119 euro, je\u017cd\u017c\u0105 luksusowymi limuzynami i mieszkaj\u0105 w wielkich rezydencjach. Pewno w pa\u0142acach, ale czy mie\u015bci\u0142y kiedy\u015b w swoich murach maso\u0144skie lo\u017ce, to ja ju\u017c nie wiem… raczej w\u0105tpi\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zastanawia\u0142am si\u0119 ostatnio nad tym, jak niewiele wiemy o masonach. Co\u015b tam niby dzwoni nam w uchu, ale nie do ko\u0144ca. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi kompletnie nie ma poj\u0119cia kim byli wolnomularze. Nie ma tez poj\u0119cia kto nale\u017ca\u0142 do lo\u017cy maso\u0144skich itd. My\u015bla\u0142am o tym kilka tygodni…<\/p>\n