{"id":137330,"date":"2016-11-28T11:00:48","date_gmt":"2016-11-28T10:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=137330"},"modified":"2016-11-28T11:00:48","modified_gmt":"2016-11-28T10:00:48","slug":"jeden-z-symboli-dziecinstwa-czyli-kolejny-dzien-spiewam","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=137330","title":{"rendered":"Jeden z symboli dzieci\u0144stwa, czyli kolejny dzie\u0144 \u015bpiewam"},"content":{"rendered":"

W latach 70-tych w Telewizji Polskiej nocne dy\u017cury w dziale \u0142\u0105czno\u015bci z widzami miewali dziennikarze. Ojciec, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w TVP, mia\u0142 je do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Dlatego nabiera\u0142 czasem znajomych opowiadaj\u0105c, \u017ce do dzia\u0142u \u0142\u0105czno\u015bci z widzami zadzwoni\u0142a zgorszona kobieta m\u00f3wi\u0105c, \u017ce w \u201eDzienniku Telewizyjnym\u201d pokazywano porno. Po sprawdzeniu informacji dy\u017curuj\u0105cy w dziale \u0142\u0105czno\u015bci z widzami dziennikarz odpowiada\u0142: \u201eTo nie by\u0142o porno. To tylko Fidel Castro jad\u0142 banana\u201d. Dowcip mo\u017ce i g\u0142upi, ale niesamowicie dzia\u0142a\u0142 na wyobra\u017ani\u0119. A oboje z Ojcem uwielbiali\u015bmy g\u0142upie dowcipy. Ojciec opowiada\u0142 ten \u015bwi\u0144ski dowcip przy mnie, bo Fidel Castro, jako jeden z nielicznych dyktator\u00f3w, nie by\u0142 dla mnie abstrakcj\u0105. Dowcip Ojca by\u0142 zreszt\u0105 odpowiedzi\u0105 na m\u00f3j dowcip, kt\u00f3ry przynios\u0142am do domu i by\u0142 o tym, jak dw\u00f3ch Polak\u00f3w na Kubie chcia\u0142o kupi\u0107 chleb, kt\u00f3ry by\u0142 na kartki. Nie wiedzieli jak to zrobi\u0107, ale zauwa\u017cyli, \u017ce do sklepu weszli dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani powiedzieli: \u201eCubanos Partizanos\u201d i dostali chleb. Postanowili wi\u0119c te\u017c tak zrobi\u0107. Weszli do sklepu i powiedzieli: \u201eCubanos Partizanos\u201d. A sprzedawczyni na to: \u201eJacy Cubanos Partizanos? Gdzie macie brody\u201d, w odpowiedzi na to Polacy zdj\u0119li spodnie i pokazuj\u0105c przyrodzenia powiedzieli: \u201eTajnos agentos\u201d. Dowcip przynios\u0142am ze szko\u0142y. C\u00f3\u017c\u2026 by\u0142a to szko\u0142a mocno zwi\u0105zana z Kub\u0105. Do Szko\u0142y Podstawowej nr 92 w Warszawie im. Ernesto Che Guevary (po reformie szkolnictwa, w wyniku kt\u00f3rej powsta\u0142y gimnazja, podstaw\u00f3wka zmieni\u0142a patrona na Jana Brzechw\u0119) posz\u0142am w 1974 roku. Dwa lata wcze\u015bniej odwiedzi\u0142 j\u0105 Fidel Castro.
\nGdy kilka lat temu powsta\u0142 portal \u201eNasza Klasa\u201d i rozpocz\u0119li\u015bmy wspominki na szkolnym forum, starszy kolega z podstaw\u00f3wki zamie\u015bci\u0142 w sieci zdobyte z CAF zdj\u0119cia z tej pierwszej wizyty Fidela w naszej szkole. Rozp\u0119ta\u0142y si\u0119 dyskusje, dzi\u0119ki kt\u00f3rym kolega uzupe\u0142ni\u0142 podpisy pod fotografiami. Obecni na uroczysto\u015bci z Fidelem wspominali, \u017ce dziewczynk\u0105 trzymaj\u0105ca kwiatki jest Ela Rychlica p\u00f3\u017aniejsza dru\u017cynowa naszej 77 WDHiZ. Wspominali, \u017ce Castro od razu dosta\u0142 od naszych harcerzy chust\u0119 i \u017ce obecna by\u0142a wtedy kamera, cho\u0107 to akurat wida\u0107 na zdj\u0119ciach.<\/p>\n

\"\"
fot. CAF 1972<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
fot. CAF 1972<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
fot. CAF 1972<\/figcaption><\/figure>\n

\n

Poza tym dyskutowali\u015bmy o naszym patronie i Kubie obecnej w naszym szkolnym \u017cyciu. Pewne rzeczy pami\u0119tali\u015bmy inaczej, ale\u2026 niekt\u00f3re tak samo. Na przyk\u0142ad, \u017ce hymn szko\u0142y mia\u0142 refren:
\n\u201eTak jak Guevara przewodzi nam.
\nWz\u00f3r odwagi i wz\u00f3r m\u0119stwa w walce o sw\u00f3j kraj\u201d.<\/i><\/p>\n

Wtedy chyba nikt z nas nie zwraca\u0142 uwagi, \u017ce Guevara by\u0142 Argenty\u0144czykiem, a walczy\u0142 o wolno\u015b\u0107 Kuby, Boliwii i Kongo, za\u015b z hymnu nie wynika o jaki kraj chodzi. Wszystkie te kraje by\u0142y dla nas zupe\u0142nie abstrakcyjne. Pani Alicja Mossakowska, nauczycielka muzycznego, uczy\u0142a wszystkie roczniki kuba\u0144skich pie\u015bni rewolucyjnych i innych hiszpa\u0144skoj\u0119zycznych utwor\u00f3w popularnych na Kubie. Dla niekt\u00f3rych by\u0142o to przekle\u0144stwo, dla innych co\u015b fajnego. Nale\u017ca\u0142am do tych drugich. Uwielbia\u0142am \u015bpiewa\u0107. Pewnie dlatego do dzi\u015b pami\u0119tam tzw. \u201eBajames\u0119\u201d, czyli hymn Kuby oraz pie\u015bni \u201eHasta Siempre\u201d, \u201eGuantanamera\u201d oraz pie\u015b\u0144 rewolucyjn\u0105 26 lipca zwan\u0105 przez nas \u201eAdelante Cubanos\u201d. Pami\u0119tam jak w pewne wakacje z kole\u017cankami tak \u017carliwie \u015bpiewa\u0142y\u015bmy to w windzie bloku Elbl\u0105ska 10A wal\u0105c przy tym pi\u0119\u015bciami w \u015bcianki windy, \u017ce a\u017c stan\u0119\u0142a mi\u0119dzy pi\u0119trami.<\/p>\n

Paradoksalnie, gdy je\u017cd\u017c\u0119 samochodem na d\u0142ugie trasy i zm\u0119czy mnie s\u0142uchanie radia sama \u015bpiewam. Czasem wkradnie si\u0119 do mojego samochodowego repertuaru co\u015b z tamtych lat. \u015apiewam przecie\u017c dla siebie i nikt tego nie s\u0142yszy. Kto mi zabroni \u015bpiewa\u0107 za kierownic\u0105 w\u0142asnego samochodu hymn Kuby? Czasem jednak, gdy ko\u0144cz\u0119 \u015bpiewanie na g\u0142os, pozdrawiam ewentualnych pods\u0142uchuj\u0105cych. W dzisiejszych czasach mo\u017cna nas przecie\u017c inwigilowa\u0107. Pie\u015bni, kt\u00f3re \u015bpiewali\u015bmy nikt nam nie t\u0142umaczy\u0142. \u015apiewali\u015bmy je wi\u0119c bezmy\u015blnie, notuj\u0105c dyktowane przez pani\u0105 Mossakowsk\u0105 s\u0142owa tak jak je s\u0142yszeli\u015bmy. Tre\u015b\u0107 pie\u015bni pozna\u0142am dopiero jako doros\u0142y cz\u0142owiek. Wyj\u0105tkiem by\u0142a wspomniana ju\u017c pie\u015b\u0144 rewolucyjna 26 lipca z refrenem zaczynaj\u0105cym si\u0119 od s\u0142\u00f3w \u201eAdelante Cubanos\u201d, bo mia\u0142a te\u017c polsk\u0105 wersj\u0119 j\u0119zykow\u0105 z refrenem brzmi\u0105cym:<\/p>\n

\u201eKuba\u0144czycy do broni!
\nOjczyzna wynagrodzi wasze m\u0119stwo.
\nNie b\u0119dziemy pokorni,
\ntyra\u0144stwa wyplewimy pod\u0142y chwast.
\nNasze b\u0119dzie zwyci\u0119stwo,
\ncho\u0107 tyran jeszcze dzisiaj gn\u0119bi nas.
\nDo\u015b\u0107 ju\u017c wyzysku, krzywdy dosy\u0107
\nw boju si\u0119 wa\u017c\u0105 nasze losy
\nnaprz\u00f3d bracia z osiedli i miast.\u201d <\/i><\/p>\n

Zar\u00f3wno jej melodia jak i polski tekst od dziecka kojarzy\u0142y mi si\u0119 troch\u0119 z \u201eMi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0105\u201d. A poniewa\u017c z domu wynios\u0142am wiedz\u0119, \u017ce \u201eMi\u0119dzynarod\u00f3wka\u201d jest pie\u015bni\u0105 francusk\u0105, na dodatek Francja kojarzy\u0142a mi si\u0119 z wysok\u0105 kultur\u0105 i prababci\u0105 Zosi\u0105 z Ruszczykowskich Piekarsk\u0105, kt\u00f3ra kocha\u0142a Balzaca, wi\u0119c \u201eMi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119\u201d lubi\u0142am i zapewne z tego powodu r\u00f3wnie\u017c rewolucyjna pie\u015b\u0144 Kuba\u0144czyk\u00f3w nie budzi\u0142a mojego sprzeciwu i oburzenia.<\/p>\n

Na akademii szkolnej jedn\u0105 zwrotk\u0119 \u201eHasta siempre\u201d \u015bpiewa\u0142am jako solistka. Zwrotka brzmia\u0142a:<\/p>\n

\u201e<\/i>Tu braso gloriosa y fuerte
\n<\/i>sobre la historia dispara
\n<\/i>cuando todo Santa Clara
\n<\/i>se despierta para verte.\u201d<\/i><\/p>\n

Potem by\u0142 \u015bpiewany przez ca\u0142y ch\u00f3r refren ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 s\u0142owami \u201eComendante che Guevara\u201d.<\/i><\/p>\n

Pewnego dnia do szko\u0142y przyjecha\u0142y panie z jakiego\u015b hiszpa\u0144skoj\u0119zycznego radia i nagrywa\u0142y audycj\u0119 o naszym patronie dla Kuby lub Argentyny. Zebrano kilka os\u00f3b w jednej klasie i nagrywano z nami wywiady. Odpytywano z \u017cyciorysu Che Guevary, a ja musia\u0142am za\u015bpiewa\u0107 t\u0119 \u201emoj\u0105\u201d zwrotk\u0119 \u201eHasta siempre\u201d, co zrobi\u0142am dosy\u0107 ch\u0119tnie, bo przecie\u017c lubi\u0142am \u015bpiewa\u0107. Potem panie spyta\u0142y czy wiem o czym \u015bpiewam. Mia\u0142am 11 lub 12 lat i kompletnie nie wiedzia\u0142am, ale jako dziecko, kt\u00f3remu inni dokuczaj\u0105 nie chcia\u0142am, by obecne przy tym niekt\u00f3re kole\u017canki zn\u00f3w si\u0119 ze mnie \u015bmia\u0142y, wi\u0119c zacz\u0119\u0142am strzela\u0107 korzystaj\u0105c z podobie\u0144stwa do innych j\u0119zyk\u00f3w, z kt\u00f3rych zna\u0142am pojedyncze s\u0142owa. Czasem jest to zbawienne a czasem bywa ryzykowne. Tym razem mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce okaza\u0142o si\u0119 zbawienne. Powiedzia\u0142am, \u017ce jest tu co\u015b o chwale (by\u0142o s\u0142owo \u201egloria\u201d, znane z kol\u0119d) o \u015bmierci (s\u0142owo \u201etodos\u201d kojarzy\u0142o mi si\u0119 z niemieckim \u201etodt\u201d, a to by\u0142o w \u015bpiewanej w ch\u00f3rze piosence \u201eJest Warszawa\u201d) i jest wyra\u017cenie \u201eSanta Clara\u201d, a z \u017cyciorysu Che Guevary wiedzia\u0142am, \u017ce walczy\u0142 w Santa Clara. Panie powiedzia\u0142y, \u017ce dobrze, wi\u0119c kamie\u0144 spad\u0142 mi z serca. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce mam szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nie pytaj\u0105 o inne pie\u015bni, bo o czym jest \u201eGuantanamera\u201d dowiedzia\u0142am si\u0119 ju\u017c po sko\u0144czeniu podstaw\u00f3wki. R\u00f3wnie\u017c wtedy dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce \u201etodos\u201d nie oznacza s\u0142owa \u201e\u015bmier\u0107\u201d, a \u201ewszyscy\u201d i \u017ce w zwi\u0105zku z tym niezbyt dobrze zrozumia\u0142am o czym jest \u015bpiewana przeze mnie zwrotka \u201eHasta siempre\u201d, ale po latach doceniam szlachetno\u015b\u0107 dziennikarek, kt\u00f3re zamiast mnie zgani\u0107 – pochwali\u0142y.<\/p>\n

Paradoksalnie znajomo\u015b\u0107 tych kuba\u0144skich pie\u015bni bardzo mi kiedy\u015b pomog\u0142a. W 2000 roku w Nowym Jorku wi\u00f3z\u0142 mnie na lotnisko kuba\u0144ski taks\u00f3wkarz. By\u0142o ma\u0142o czasu do odlotu samolotu i grozi\u0142o mi sp\u00f3\u017anienie. Za\u015bpiewa\u0142am \u201eAdelante Cubanos\u201d oraz \u201eBajames\u0119\u201d\u00a0za\u015b… pan oddawszy gazu i z\u0142amawszy przepisy dowi\u00f3z\u0142 na czas!<\/p>\n

Czasem zastanawiam si\u0119 ze znajomymi nad tym, czemu polskiej podstaw\u00f3wce dano takiego patrona jak Che Guevara. Ze szkolnych akademii wry\u0142o mi si\u0119 w pami\u0119\u0107 opowiadanie o nim, \u017ce by\u0142 lekarzem. To jedna\u0142o moj\u0105 sympati\u0119. Lekarz to kto\u015b dobry dla ludzi. M\u00f3wiono te\u017c, \u017ce by\u0142 obywatelem argenty\u0144skim, kt\u00f3ry walczy\u0142 o wolno\u015b\u0107 Kuby, Boliwii i Kongo, co wtedy w moim przekonaniu czyni\u0142o go szlachetnym cz\u0142owiekiem, bo czy\u017c ka\u017cdy kto walczy by pom\u00f3c innym nie jest szlachetny? Jako dziecko nie mia\u0142am \u015bwiadomo\u015bci jak wygl\u0105da rewolucja, ani \u017ce potem po\u017cera swoje dzieci. Nie wiedzia\u0142am o roli Fidela Castro w \u015bmierci Che Guevary ani o tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce sta\u0142 za ni\u0105 rownie\u017c Klaus Barbie. Dzi\u015b my\u015bl\u0119, \u017ce m\u00f3wiono nam tak o naszym patronie, bo \u00f3wczesna dyrekcja (w postaci pani Zdzieszy\u0144skiej) chcia\u0142a ambitniej podej\u015b\u0107 do problemu, a jednocze\u015bnie (mimo wszystko) nie zatruwa\u0107 nam za bardzo umys\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Fidel poza tym 1972 rokiem nigdy wi\u0119cej nie odwiedzi\u0142 naszej szko\u0142y, ale delegacje z Kuby co jaki\u015b czas przychodzi\u0142y na szkolne akademie. W 1976 lub 1977 odwiedzi\u0142 nas Raul Castro z \u017con\u0105 Vilm\u0105. To widzia\u0142am na w\u0142asne oczy, bo ca\u0142a szko\u0142a by\u0142a na akademii ku czci Che Guevary z udzia\u0142em go\u015bci z Kuby. Raul mnie nie zainteresowa\u0142. Nawet nie pami\u0119tam jego twarzy z tamtego okresu. Natomiast ogromne wra\u017cenie zrobi\u0142a na mnie Vilma Castro, kt\u00f3ra wyda\u0142a mi si\u0119 interesuj\u0105ca, elegancka i bardzo \u015bwiatowa. Od szkolnej delegacji dosta\u0142a wtedy szmacian\u0105 lalk\u0119 ze szkoln\u0105 tarcz\u0105.<\/p>\n

Dzi\u015b \u015bmieszy mnie, gdy po latach czytam w sieci wspomnienia uczni\u00f3w naszej szko\u0142y, \u017ce komu\u015b z nich z Guevar\u0105 by\u0142o nie po drodze, albo \u017ce kto\u015b specjalnie zachorowa\u0142, by nie by\u0107 w szkole podczas wizyty Fidela Castro. Naprawd\u0119? Czy nie jest to przypadkiem sztuczne kombatanctwo, w kt\u00f3rego szatki tak lubimy si\u0119 ubiera\u0107 jako doro\u015bli wmawiaj\u0105c sobie i \u015bwiatu, \u017ce od dziecka byli\u015bmy tacy prawi i zbuntowani przeciwko re\u017cimowi, w kt\u00f3rym przysz\u0142o nam \u017cy\u0107? Na zdj\u0119ciach z wizyty Fidela w szkole widz\u0119 same u\u015bmiechni\u0119te twarze. Mnie wtedy interesowa\u0142o tylko pisanie po kryjomu opowiada\u0144 i pami\u0119tnika oraz \u015bpiewanie. Ale naprawd\u0119 nie kojarz\u0119 w\u015br\u00f3d swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w \u017cadnego buntu przeciwko patronowi czy odwiedzaj\u0105cym nas delegacjom kuba\u0144skim. Pami\u0119tam nawet \u017cal kole\u017ce\u0144stwa, \u017ce wtedy gdy m\u00f3j rocznik by\u0142 w 7 i 8 klasie nie mogli\u015bmy pojecha\u0107 z tradycyjn\u0105 przeznaczon\u0105 dla 7 i 8 klas wycieczk\u0105 na Kub\u0119, bo by\u0142y to czasy stanu wojennego.<\/p>\n

\u015amier\u0107 Castro to dla mnie koniec pewnej epoki w moim w\u0142asnym \u017cyciu. I nie ma to nic wsp\u00f3lnego z polityk\u0105. Kub\u0119 na pewno czekaj\u0105 zmiany, bo nic nie trwa wiecznie, a przede wszystkim dyktatura i tyrania. Ja za\u015b pisz\u0119 o tym, cho\u0107 nie t\u0119skni\u0119 za podstaw\u00f3wk\u0105, bo mi dokuczano. Szko\u0142a mi si\u0119 \u015bni jako koszmar i raczej nie posz\u0142abym na klasowe spotkanie po latach, bo i po co? Bywa jednak, \u017ce t\u0119skni\u0119 za czasami, kiedy \u017cyli oboje moi rodzice, a ja nie mia\u0142am dylemat\u00f3w czy Che Guevara to morderca czy bohater ani czy pie\u015bni, kt\u00f3rych nas uczono to indoktrynacja czy nie. Bo \u015bpiewa\u0142am je bez zrozumienia, ale z przyjemno\u015bci\u0105. Dla mnie po prostu mia\u0142y pi\u0119kne melodie.<\/p>\n