{"id":134956,"date":"2014-11-18T10:04:51","date_gmt":"2014-11-18T09:04:51","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.blog.pl\/?p=134956"},"modified":"2014-11-18T10:04:51","modified_gmt":"2014-11-18T09:04:51","slug":"otwarty-i-zamknieta","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/?p=134956","title":{"rendered":"Otwarty i zamkni\u0119ta"},"content":{"rendered":"

Wczoraj ruszy\u0142 II Przegl\u0105d Film\u00f3w o Pisarzach pt. \u201ePisarz te\u017c cz\u0142owiek\u201d zorganizowany przez Stowarzyszenie Pisarz<\/span>y Polskich. W mijaj\u0105cej kadencji by\u0142am w Zarz\u0105dzie Oddzia\u0142u Warszawskiego. Praca spo\u0142eczna, zajmuj\u0105ca du\u017co czasu, ale te\u017c czasem daj\u0105ca satysfakcj\u0119. W ka\u017cdym razie Przegl\u0105d zorganizowali\u015bmy bez wsparcia finansowego i pieni\u0119dzy. Wczoraj na otwarciu Przegl\u0105du w Sali Widowiskowej Domu Literatury pokazany zosta\u0142 m\u00f3j kr\u00f3ciutki film o Irenie Jurgielewiczowej \u201eZupe\u0142nie Inna Irena\u201d oraz film Katarzyny Ko\u015bcielak o Jacku Kaczmarskim \u201eBard\u201d. Zderzenie tych dw\u00f3ch film\u00f3w by\u0142o piorunuj\u0105ce, bo sk\u0142ania\u0142o ku masie refleksji.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
\u017ar\u00f3d\u0142o: Wysokie obcasy<\/figcaption><\/figure>\n

Po pierwsze sprawa czasu:<\/strong> Ten m\u00f3j o Jurgielewiczowej by\u0142 15 minutowy, mia\u0142am na niego osiem godzin pracy kamery i cztery godziny monta\u017cu.
\nTen o Kaczmarskim by\u0142 p\u00f3\u0142toragodzinny, autorka przygotowywa\u0142a go pi\u0119\u0107 lat, ile mia\u0142a godzin pracy kamery nie pyta\u0142am, bo by\u0142o mi g\u0142upio.<\/p>\n

Po drugie sprawa wieku bohater\u00f3w:<\/strong> Irena Jurgielewiczowa zmar\u0142a maj\u0105c sto lat. Sw\u00f3j film (w\u0142a\u015bciwie przez por\u00f3wnanie z filmem o Kaczmarskim powinnam pisa\u0107 \u201efilmik\u201d) zrobi\u0142am na kilka tygodni przed \u015bmierci\u0105 pisarki. Wczoraj wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce mia\u0142 premier\u0119 w 2003 roku tu\u017c po jej \u015bmierci i nie zd\u0105\u017cy\u0142a go zobaczy\u0107. Ale teraz co\u015b mi si\u0119 ko\u0142acze po g\u0142owie, \u017ce film zosta\u0142 wyemitowany jednak tu\u017c przed jej \u015bmierci\u0105. Ona go widzia\u0142a, ale ju\u017c nic nie rozumia\u0142a, a zmar\u0142a nied\u0142ugo po emisji filmu i wtedy nast\u0105pi\u0142a jego powt\u00f3rka na antenie.
\nKaczmarski zmar\u0142 maj\u0105c lat czterdzie\u015bci siedem. Film \u201eBard\u201d powsta\u0142 ju\u017c po jego \u015bmierci. Premier\u0119 mia\u0142 w tym roku.<\/p>\n

\"\"<\/a>Po trzecie sprawa rozm\u00f3wc\u00f3w:<\/strong> Ja mia\u0142am powa\u017cne k\u0142opoty, by znale\u017a\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w do swojego filmu. Stuletnia pisarka urodzona w XIX wieku by\u0142a cz\u0142owiekiem epoki, kiedy kobiety niezbyt otwarcie m\u00f3wi\u0142y o swoich uczuciach czy przemy\u015bleniach i prze\u017cyciach. Gdy dzwoni\u0142am do pani Ireny z pytaniem, czy mog\u0119 przyj\u015b\u0107 z kamer\u0105 \u2013 zgodzi\u0142a si\u0119. Jednak, gdy po dw\u00f3ch tygodniach (najpierw musia\u0142am na nowo przeczyta\u0107 wszystkie jej ksi\u0105\u017cki) przyjecha\u0142am na zdj\u0119cia, nie pami\u0119ta\u0142a naszej rozmowy ani niczego. Siostrzenica powiedzia\u0142a, \u017ce ciocia w ci\u0105gu ostatnich tygodni bardzo si\u0119 posun\u0119\u0142a. Dlatego jedyna wypowied\u017a Ireny Jurgielewiczowej, kt\u00f3ra jest w filmie pochodzi z 1998 roku, kiedy pisarka otrzyma\u0142a nominacj\u0119 do nagrody literackiej Nike za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eBy\u0142am, byli\u015bmy\u201d. Pani Irena zosta\u0142a przeze mnie sfilmowana siedz\u0105ca i podpisuj\u0105ca mi si\u0119 w ksi\u0105\u017cce. Nie m\u00f3wi\u0142a nic. Nie tylko do kamery. Tak\u017ce poza kamer\u0105. Zamiast niej opowiada\u0142a siostrzenica, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a do\u015b\u0107 oszcz\u0119dnie. Uda\u0142o mi si\u0119 porozmawia\u0107 na temat pani Ireny z Wand\u0105 Chotomsk\u0105, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz, padaj\u0105c\u0105 w filmie, \u017ce pani Irena zawsze by\u0142a osobna i zamkni\u0119ta. Nie kr\u0105\u017cy\u0142y o niej \u017c\u0105dne anegdoty. \u017be by\u0142a skryta i pewnie nigdy nie dowiemy si\u0119, co jest za tym \u201egorsetem milczenia\u201d, jak to okre\u015bli\u0142a pani Wanda. Kilka s\u0142\u00f3w powiedzia\u0142a o pani Irenie Jolanta Sztuczy\u0144ska, \u00f3wczesna dyrektor wydawnictwa Nasza Ksi\u0119garnia. Reszt\u0119 powiedzieli uczniowie pewnej podstaw\u00f3wki i ich nauczycielka polskiego. \u017be jej ksi\u0105\u017cka \u201eTen obcy\u201d, kt\u00f3ra od p\u00f3\u0142 wieku jest w lekturze szkolnej, nic a nic si\u0119 nie zestarza\u0142a w swojej warstwie psychologicznej i jest nadal ch\u0119tnie czytana za\u015b stopnie z wypracowa\u0144 zawsze nale\u017c\u0105 do najlepszych. Dla uczni\u00f3w niesamowite by\u0142o to, \u017ce jest to ksi\u0105\u017cka o tym, jakie problemy ma dziecko z doros\u0142ymi. Nie dotar\u0142am do nikogo wi\u0119cej, kto by osobi\u015bcie zna\u0142 pani\u0105 Iren\u0119. Kto m\u00f3g\u0142by cokolwiek wi\u0119cej powiedzie\u0107 o starej pisarce.
\nW filmie o Jacku Kaczmarskim wypowiadali si\u0119 przyjaciele, wsp\u00f3\u0142pracownicy itd. By\u0142a tych ludzi ca\u0142a masa. W pewnej chwili przesta\u0142am ich liczy\u0107. Mimo, \u017ce film trwa\u0142 p\u00f3\u0142torej godziny, jako widzowie czuli\u015bmy niedosyt. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce o Kaczmarskim mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107 wi\u0119cej. Autorka musia\u0142a dokona\u0107 jakiego\u015b wyboru. Zrobi\u0142a naprawd\u0119 \u015bwietn\u0105 robot\u0119. Powsta\u0142 rewelacyjny film, cho\u0107 nie jest ubr\u0105zawiaj\u0105cy, a rodzina \u2013 w tym c\u00f3rka – wycofa\u0142a si\u0119 z wyst\u0119pu przed kamer\u0105.<\/p>\n

Po czwarte sprawa archiwali\u00f3w:<\/strong> W przypadku Jurgielewiczowej archiwa TVP mia\u0142y tylko jedn\u0105 rzecz. J\u0105 odbieraj\u0105c\u0105 nominacj\u0119 do Nike. Nic wi\u0119cej w przepastnych archiwach telewizji si\u0119 nie zachowa\u0142o.
\nInaczej by\u0142o z Kaczmarskim, kt\u00f3rego mo\u017cna by\u0142o obejrze\u0107 w r\u00f3\u017cnych okresach \u017cycia wypowiadaj\u0105cego si\u0119 w programach telewizyjnych itd. Nawet by\u0142y filmy archiwalne z VHS, kt\u00f3re cudownie uzupe\u0142nia\u0142y historie. Pozosta\u0142o te\u017c po nim wi\u0119cej fotografii.<\/p>\n

Po projekcjach siedzia\u0142y\u015bmy z kole\u017cankami (innymi autorkami) w \u201eLiteratce\u201d i dyskutowa\u0142y\u015bmy o tym niesamowitym kontra\u015bcie. Jeden bohater ma sto lat, a nie mo\u017cna by\u0142o wi\u0119cej o nim nakr\u0119ci\u0107. Nawet nie z powodu tych finans\u00f3w, ma\u0142ej liczby godzin pracy kamery itd. Bardziej z tego powodu, \u017ce nie by\u0142o, z kim rozmawia\u0107 o tym bohaterze. Sto lat i wiemy o Jurgielewiczowej tylko tyle, ile napisa\u0142a w swoich ksi\u0105\u017ckach. W\u015br\u00f3d kt\u00f3rych na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 i takie, gdzie opisa\u0142a swoje prze\u017cycia. Po Jacku Kaczmarskim zosta\u0142o wiele wspomnie\u0144. Wiele materia\u0142\u00f3w w archiwach publicznych i w prywatnych archiwach wielu ludzi. Owszem, kto\u015b powie, przecie\u017c to bard, wyst\u0119powa\u0142 publicznie, by\u0142 wi\u0119c bardziej medialny. Jak mo\u017cna go por\u00f3wnywa\u0107 z Jurgielewiczow\u0105. Ale\u2026 Kaczmarski sam siebie mia\u0142 za pisarza. Napisa\u0142 ponad 650 tekst\u00f3w poetyckich i 5 ksi\u0105\u017cek prozatorskich. Irena Jurgielewiczowa, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a dwa razy d\u0142u\u017cej, opublikowa\u0142a ich 19. (W por\u00f3wnaniu z czterystoma ksi\u0105\u017ckami Kraszewskiego, kto\u015b mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce to niewiele.)<\/p>\n

Jan Twardowski napisa\u0142, \u017ce \u201espieszmy si\u0119 kocha\u0107 ludzi \u2013 tak szybko odchodz\u0105\u201d. Po wczorajszym kontrastowym pokazie stwierdzam, \u017ce spieszmy si\u0119 kreci\u0107 filmy o pisarzach, bo niekt\u00f3rzy, jak odejd\u0105, to nie b\u0119dzie, kto mia\u0142 o nich, czego opowiada\u0107. Zw\u0142aszcza, gdy \u017cyj\u0105 cicho, skromnie, nie s\u0105 bohaterami anegdot i skandali. Nie znaczy to jednak wcale, \u017ce mieli nieciekawe \u017cycie. Jurgielewiczowa \u2013 porucznik Armii Krajowej, wi\u0119zie\u0144 Lamsdorfu \u2013 mia\u0142a bogate prze\u017cycia. Niestety, kiedy wzi\u0119\u0142am si\u0119 za film nie \u017cyli ju\u017c ani jej obozowi koledzy czy kole\u017canki ani nikt, kto m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 o niej s\u0142owo, jako o \u017co\u0142nierzu. Mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 ju\u017c tylko o niej, jako pisarce i to w \u015bwietle 19 ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n

Film o Kaczmarskim polecam. \u015awietnie zrobiony. Naprawd\u0119 zachwycaj\u0105cy i wzruszaj\u0105cy o ciekawym niezwykle otwartym cz\u0142owieku. Ko\u0144czy si\u0119 pogrzebem 47-letniego barda. M\u00f3j film tak nie wzrusza. Przecie\u017c to film o \u017cyj\u0105cej wtedy jeszcze stulatce. Bardzo zamkni\u0119tej w sobie.<\/p>\n

PS. Przegl\u0105d trwa. Dzi\u015b i jutro kolejne filmy o pisarzach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wczoraj ruszy\u0142 II Przegl\u0105d Film\u00f3w o Pisarzach pt. \u201ePisarz te\u017c cz\u0142owiek\u201d zorganizowany przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich. W mijaj\u0105cej kadencji by\u0142am w Zarz\u0105dzie Oddzia\u0142u Warszawskiego. Praca spo\u0142eczna, zajmuj\u0105ca du\u017co czasu, ale te\u017c czasem daj\u0105ca satysfakcj\u0119. W ka\u017cdym razie Przegl\u0105d zorganizowali\u015bmy bez wsparcia finansowego i pieni\u0119dzy. Wczoraj…<\/p>\n

Czytaj dalej… Otwarty i zamkni\u0119ta<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[4,5,6],"tags":[132,283,363,479,492,1014,1016,1105,1277,1583],"class_list":["post-134956","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dziennikarstwo","category-kultura","category-pisarstwo","tag-bard","tag-dom-literatury","tag-film","tag-irena-jurgielewiczowa","tag-jacek-kaczmarski","tag-pisarstwo-2","tag-pisarz-tez-czlowiek","tag-przeglad-filmow-o-pisarzach","tag-stowarzyszenie-pisarzy-polskich","tag-zupelnie-inna-irena","wpcat-4-id","wpcat-5-id","wpcat-6-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=134956"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134956\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=134956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=134956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=134956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}